• Clinical science

COVID-19 (Greek version)

Περίληψη

Η νόσος COVID-19 είναι μια οξεία λοιμώδης αναπνευστική νόσος που προκαλείται από μόλυνση με τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, o οποίος εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Wuhan της Κίνας, τον Δεκέμβριο του 2019. Αυτή τη στιγμή εξαπλώνεται παγκοσμίως και θεωρείται πανδημία. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων (φτέρνισμα και βήχας). Μετά από μια περίοδο επώασης 2–14 ημερών (κατά μέσο όρο ∼ 5 ημέρες), η νόσος COVID-19 συνήθως εμφανίζει συμπτώματα πυρετού και ανώτερου αναπνευστικού, ιδιαίτερα ξηρό βήχα και συχνά δύσπνοια. Ασυμπτωματική πορεία και ορισμένα άλλα συμπτώματα μπορεί επίσης να εμφανιστούν. Η κλινική πορεία κυμαίνεται από πολύ ήπια έως εξελισσόμενη σε σοβαρή πνευμονία με απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές όπως το ARDS, το σοκ και η πολυοργανική ανεπάρκεια. Οι συστάσεις για τον έλεγχο των λοιμώξεων και τα προληπτικά μέτρα ποικίλλουν ανάλογα με το αντίστοιχο τμήμα/οργανισμό υγείας, αλλά γενικά περιλαμβάνουν προσωπική υγιεινή (π.χ. πλύσιμο των χεριών), αποφυγή έκθεσης/δημόσιων χώρων, καραντίνα/απομόνωση και χρήση κατάλληλου προσωπικού προστατευτικού εξοπλισμού (ΜΑΠ). Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με RT-PCR του SARS-CoV-2 RNA που απομονώνεται από δείγματα ασθενών, κατά προτίμηση από ρινοφαρυγγικό επίχρισμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ήπιας συμπτωματολογίας και ανάλογα με τις τοπικές συστάσεις, ενδέχεται να μην απαιτηθεί διαγνωστικός έλεγχος. Σε περιπτώσεις ήπιας κλινική πορείας, οι ασθενείς θα πρέπει να απομονωθούν με υποστηρικτική φροντίδα και παρακολούθηση στο σπίτι. Ασθενείς με δυσχερείς κλινικές εκδηλώσεις (π.χ. δύσπνοια, κυάνωση, οπισθοστερνικό άλγος ή αλλαγή νοητικής κατάστασης), σημεία αναπνευστικής δυσχέρειας (SpO2 ≤ 93%, αναπνευστική συχνότητα > 22/λεπτό) ή υψηλού κινδύνου ασθενείς (≥ 65 ετών ή με υποκείμενα νοσήματα) θα πρέπει να εισάγονται στο νοσοκομείο. Οι νοσηλευόμενοι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν υποστηρικτική θεραπεία, οξυγονοθεραπεία και να παρακολουθούνται τακτικά με εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο (ακτινογραφία θώρακος, αξονική τομογραφία θώρακος, ενδεχομένως POCUS). Ενδεικτικά ευρήματα εξέλιξης της νόσου σε πνευμονία είναι η λεμφοκυτταροπενία, η αυξημένη CRP και οι αλλοιώσεις δίκην θαμβής υάλου (μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονική πύκνωση σε σοβαρές περιπτώσεις νόσου) και πάχυνση των μεσολοβιδίων διαφραγμάτων στην αξονική τομογραφία θώρακος (ενδεικτικό οιδήματος στον διάμεσο χώρο). Το POCUS μπορεί να βοηθήσει στην παρακολούθηση της εξέλιξης της πνευμονίας και ενδεχομένως στον έλεγχο καρδιομυοπάθειας. Εντατική θεραπεία και διαχείριση αεραγωγού ενδείκνυνται σε ασθενείς που εμφανίζουν σημεία αναπνευστικής ανεπάρκειας (π.χ. δύσπνοια με υποξαιμία, αναπνευστική συχνότητα > 30/λεπτό). Η ενδοτραχειακή διασωλήνωση πρέπει να ξεκινά νωρίς, κατά προτίμηση με ταχεία εισαγωγή στην αναισθησία και αποφυγή μέσων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αερόλυμα του ιού (AGP), όπως μη επεμβατικός αερισμός, οξυγονοθεραπεία υψηλής ροής, βρογχοσκόπηση και νεφελοποίηση, όποτε είναι εφικτό. Ο μηχανικός αερισμός πρέπει να αποτελείται από χαμηλότερους αναπνευστικούς όγκους και ρυθμίσεις PEEP και FiO2 σύμφωνα με τα πρωτόκολλα ARDS (π.χ. πρωτόκολλο ARDSnet). Προς το παρόν δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία. τυχόν αντιιϊκές θεραπείες θα πρέπει να θεωρούνται κατά περίπτωση μόνο ως μέρος ερευνητικών μελετών και προγραμμάτων παρηγορητικής χρήσης. Το συνολικό ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από ∼ 0,5-3% και αυξάνεται σημαντικά για τους ηλικιωμένους (∼ 15% για τους άνω των 80) καθώς και για εκείνους με υποκείμενα νοσήματα (π.χ. καρδιολογικοί, πνευμονολογικοί ασθενείς και ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη).

Δεδομένης της σοβαρότητας της κατάστασης, εμείς στο AMBOSS κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε για να ενημερώσουμε με ακρίβεια και να επεκτείνουμε το περιεχόμενο όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πληροφορίες σχετικά με τη νόσο COVID-19 αλλάζουν καθημερινά, εκτιμούμε πολύ την κατανόησή σας για πιθανές καθυστερήσεις και παραλείψεις κατά τη διαδικασία αυτή.

Επιπλέον δωρεάν πηγές για τη νόσο COVID-19 από το AMBOSS

Εκτός από αυτήν την κάρτα εκμάθησης, η ομάδα του AMBOSS προσφέρει επιπλέον κάρτες εκμάθησης στη βιβλιοθήκη σχετικά με τη διαχείριση σοβαρών περιστατικών COVID-19. Η πρόσβαση στις ακόλουθες κάρτες εκμάθησης είναι δυνατή και χωρίς την επί πληρωμή συνδρομή στο AMBOSS:

References:[1][2]

Επιδημιολογία

  • Συχνότητα εμφάνισης και επιπολασμός
    • Η ασθένεια αυτή τη στιγμή εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο. Ανατρέξτε στις πληροφορίες του Johns Hopkins University & Medicine Coronavirus (https://coronavirus.jhu.edu/map.html) για έγκαιρες στατιστικές αναλύσεις. [3]
    • Μέχρι σήμερα, ο μεγαλύτερος αριθμός επιβεβαιωμένων κρουσμάτων έχει αναφερθεί από τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι μεγαλύτεροι αριθμοί θανάτων έχουν αναφερθεί από τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία.
  • Κατάσταση της πανδημίας
    • Ο ΠΟΥ κήρυξε το ξέσπασμα της νόσου COVID-19 ως κατάσταση εκτάκτου ανάγκης διεθνούς ανησυχίας για τη δημόσια υγεία στις 30 Ιανουαρίου 2020.
    • Ο ΠΟΥ χαρακτήρισε την ασθένεια ως πανδημία στις 11 Μαρτίου 2020.
  • Μολυσματικότητα
    • Επιθετικός ρυθμός μετάδοσης ∼ 31–43% ανάμεσα σε μέλη οικογενειών στην Κινα [4]
    • Βασικός αριθμός αναπαραγωγής (R0): ∼ 2–4 [5][6][7]
    • «Επιπέδωση της καμπύλης» (“Flattening the curve”)
      • Προσπάθειες για την πρόληψη της εξάπλωσης της λοίμωξης (π.χ. Μέτρα κοινωνικής απόσταση, καραντίνα) μείωσαν το R0, δηλαδή, «ίσιωσαν την καμπύλη» του αριθμού των νέων κρουσμάτων.
      • Παρόλο που ο συνολικός αριθμός κρουσμάτων ενδέχεται να μη μειωθεί, τέτοιες ενέργειες κατανέμουν τον αριθμό των νέων κρουσμάτων σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, γεγονός που επιτρέπει στις εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης (HCFs) να διαχειριστούν καλύτερα τους ασθενείς και να μην κατακλυστούν από αυτούς.
      • Παρέχει επίσης περισσότερο χρόνο για να διευκρινιστεί εάν υπάρχουν αποτελεσματικές αντιιϊκές θεραπείες και να αναπτυχθεί ένα πιθανό εμβόλιο.

  • Δημογραφικά στοιχεία
    • Οι άνδρες και οι γυναίκες προσβάλλονται εξίσου. [8]
    • Ο μέσος όρος ηλικίας των ασθενών είναι ∼ 47 χρόνια στην Κίνα. [9]
  • Τα ποσοστά θνησιμότητας: κυμαίνονται από ∼ 0.5 σε 3%.
    • Αυξάνεται σημαντικά για ενήλικες άνω των 60 χρονών, και για ενήλικες άνω των 80 χρονών φτάνουν το ∼ 15% [8]

Παθοφυσιολογία

  • Ο ιός
    • Ο ιός SARS-CoV-2 είναι ένας δυνητικά θανατηφόρος τύπος κορωνοϊού, της υποοικογένειας των κορωνοϊών με περίβλημα και μονοκλωνο RNA γονιδίωμα θετικής πολικότητας που συνήθως προκαλούν ήπιες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος.
    • Συγκεκριμένα, είναι ένας β-κορωνοϊός. Οι άλλοι δύο β-κορωνοϊοί είναι ο SARS-CoV και ο MERS-CoV, οι οποίοι προκάλεσαν επίσης εστίες δυνητικά θανατηφόρων λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος το 2003 και το 2012 αντίστοιχα. [10]
      • Ο SARS-CoV-2 έχει 79.5% γονιδιωματική ομοιότητα με τον SARS-CoV. [11]
    • Η αλληλούχιση του γονιδιώματός του δείχνει 96.2% ομοιότητα με έναν κορωνοϊό που συναντάται σε νυχτερίδες, τον RaTG13, καθιστώντας έτσι τις νυχτερίδες τον πιθανότερο φυσικό ξενιστή της προέλευσης του SARS-CoV-2. [11]
      • Η αρχική μετάδοση από ζώα σε ανθρώπους (άλμα ξενιστή, host jump) πιθανότατα πραγματοποιήθηκε με την άμεση έκθεση σε άγνωστο ενδιάμεσο ξενιστή στην αγορά θαλασσινών Huanan στη Wuhan της Κίνας, μια αγορά ζωντανών ζώων και θαλασσινών ("υγρή αγορά") που χαρακτηρίστηκε ως σημείο προέλευσης. [12]
      • Μία μελέτη προτείνει ότι ο ιός SARS-CoV-2 είναι ένας ανασυνδυασμένος ιός μεταξύ ενός ιού νυχτερίδας και ενός άγνωστου στελέχους κορωνοϊού. Ο ομόλογος ανασυνδυασμός μπορεί να συνέβαλε στην ικανότητα του ιού να μολύνει διαφορετικά είδη (δηλαδή, ανθρώπους και ορισμένα ζώα). [13]
    • Μια πληθυσμιακή γενετική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2020 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν δύο επικρατείς γονότυποι SARS-CoV-2, ένας τύπος L (∼ 70%) και ένας τύπος S (∼ 30%), με πολύ μικρές διαφορές. [14]
      • Οι συγγραφείς της μελέτης διατυπώνουν ότι:
        • Ο τύπος S ήταν ο αρχικός τύπος ιού που μεταδόθηκε στους ανθρώπους από το ζώο ξενιστή και είναι λιγότερο μολυσματικός και επιθετικός.
        • Ο τύπος L είναι προϊόν εξέλιξης του τύπου S και κάπως πιο μεταδοτικός και επιθετικός.
      • Ωστόσο, ο ΠΟΥ δεν θεωρεί πως η γενετική ποικιλομορφία που σημειώνεται στη μελέτη σημαίνει ότι η δραστηριότητα του ιού αλλάζει. [15]
      • Τον Απρίλιο του 2020, ορισμένοι ερευνητές πρότειναν ότι οι μεταλλάξεις του ιικού γονιδιώματος του SARS-CoV-2 οδήγησαν σε εκατοντάδες διαφορετικά ιικά στελέχη.
        • Οποιαδήποτε επίδραση στην παθογένεια είναι άγνωστη και υπόκειται σε περαιτέρω έρευνα. [16]
      • Λόγω των περιορισμένων δεδομένων, απαιτείται περισσότερη έρευνα για την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων της γενετικής ποικιλομορφίας στη μολυσματικότητα και τη θνησιμότητα.
  • Εισβολή σε κύτταρα του ξενιστή [17]
    • Σημείο εισόδου: μετατρεπτικό ένζυμο-2 της αγγειοτενσίνης (ACE2) [18][19][20][21][22]
      • Καταλύει τη μετατροπή της αγγειοτενσίνης II (angiotensin II) και εκφράζεται στο επιφανειακό επιθήλιο των πνευμόνων, της καρδιάς και άλλων οργάνων
      • Έχει ταυτοποιηθεί ως λειτουργικός υποδοχέας (δηλ. θέση κυτταρικής δέσμευσης) για τον ιό SARS-CoV-2 σε ζώα και ανθρώπους.
      • Η αυξημένη συγκέντρωση σε ACE2 θα μπορούσε να σχετίζεται με την παθογένεση στη νόσο COVID-19: [23][24]
        • Συνδέεται με ορισμένες χρόνιες παθήσεις (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, καρδιαγγειακές παθήσεις, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, κάπνισμα)
        • Θα μπορούσε να εξηγήσει τον υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής πορείας της νόσου COVID-19 σε ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα
    • Διαμεμβρανική πρωτεάση, σερίνη 2 (TMPRSS2): Ο ιός χρησιμοποιεί την TMPRSS2 για να εισβάλει στα κύτταρα ξενιστές. Στη συνέχεια συντήκεται με τη μεμβράνη και εισέρχεται στο κύτταρο μέσω ενδοσωμάτων.

  • Αναπαραγωγικός κύκλος:
    • Ένζυμα, όπως η RNA πολυμεράση (RNA polymerase) ή οι πρωτεάσες, που παρακινούνται από το ενδοσωμικό ιικά RNA απελευθερώνουν τα συστατικά για την αντιγραφή του ιικού γονιδιώματος.
    • Ενδοσώματα με νεοσυσταθέντες ιούς απελευθερώνονται μέσω εξωκυττάρωσης.

  • Άμεσες κυτταροπαθολογικές επιπτώσεις
    • Βλάβες που προκαλείται από τον ιό, ιδιαίτερα στο κυψελιδικό επιθήλιο
    • Άλλα όργανα, ειδικά το ήπαρ και η καρδιά, μπορεί επίσης να επηρεαστούν.
  • Δυσρυθμισμένη ανοσοαπόκριση [25][26]
    • Η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, που περιλαμβάνει την απελευθέρωση κυτοκινών (π.χ., παράγοντας νέκρωσης όγκου, IL-1β, IL-6), μπορεί να προκαλέσει οξεία φλεγμονώδη απόκριση.
    • Η υπέρβαση της ανοσολογικής απόκρισης μέσω πολύ υψηλών επιπέδων κυτοκινών («καταιγίδα κυτοκίνης», “cytokine storm) μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια οργάνων και θάνατο.
    • Μερικοί από αυτούς τους μηχανισμούς είναι παρόμοιοι με εκείνους που εμφανίζονται στη σήψη, ωστόσο η νόσος COVID-19 συνήθως δεν οδηγεί σε υπόταση, το οποίο είναι καθοριστικό χαρακτηριστικό του σηπτικού σοκ.

Επί του παρόντος υπάρχουν πολλές υποθέσεις που βασίζονται στην έρευνα που διεξήχθη στις προηγούμενες επιδημίες κορωνοϊών (MERS, SARS). Η βιωσιμότητα αυτών των υποθέσεων και η εφαρμογή προηγούμενων ερευνών στην παρούσα κατάσταση δεν έχουν ακόμη καθοριστεί!

Αρχική μόλυνση

  • Διασπορά: κυρίως από άνθρωπο σε άνθρωπο [27][28]
    • Κυρίως μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων: μπορούν να διασπείρονται κατά το φτέρνισμα και το βήχα καθώς και κατά την ομιλία [29]
    • Μέσω αερολυμάτων: εντοπίστηκαν μολυσματικές συγκεντρώσεις σωματιδίων ιού σε αερολύματα για διάρκεια 3 ωρών και θα μπορούσαν να επιζήσουν ακόμη περισσότερο
    • Άμεση μετάδοση δια μέσου επαφής: ειδικά μετάδοση από το χέρι στο πρόσωπο
    • Fomite (επιφανειακή) μετάδοση: τα ιικά σωματίδια παραμένουν μολυσματικά σε επιφάνειες έξω από έναν ξενιστή έως και μερικές ημέρες ανάλογα με το υλικό της επιφάνειας [30]
      • Λάτεξ, αλουμίνιο, χαλκός: ∼ 8 ώρες
      • Χάρτινη κούτα: ∼ 24 ώρες
      • Επιφάνειες κουζίνας, πλαστικό, ανοξείδωτο ατσάλι: ∼ 1–3 μέρες
      • Ξύλο, γυαλί: ∼ 5 μέρες
    • Πρωκτοστοματική μετάδοση: Τα στοιχεία ότι τόσο ο ιός SARS-CoV όσο και ο MERS-CoV απεκκρίνονται στα κόπρανα υποδηλώνουν ότι είναι δυνατή η πρωκτοστοματική μετάδοση. [31]
  • Περίοδος επώασης: 2–14 ημέρες, συνήθως ∼ 5 ημέρες [32][33][34]

Η μετάδοση του ιού SARS-CoV-2 από ασυμπτωματικά άτομα μπορεί να συμβεί, αλλά τα άτομα είναι πιο μεταδοτικά όταν παρουσιάζουν συμπτώματα. [35]

Κλινικά χαρακτηριστικά

  • Συμπτώματα
    • Συχνά ασυμπτωματικά
      • Θεωρείται ότι είναι πιθανότερο να παρατηρείται στα παιδιά [36]
    • Συμπτωματικά κρούσματα [37][38][39]
      • Περισσότερο κοινά
        • Πυρετός (συχνά όχι εξ αρχής!)
        • Κόπωση
        • Ξηρός βήχας
      • Κοινά
        • Δύσπνοια: ένας πρώιμος δείκτης ταχείας επιδείνωσης
        • Απώλεια όσφρησης (μερικές φορές το μοναδικό σύμπτωμα!) ή/και γεύσης [40][41][42]
        • Απώλεια όρεξης
        • Μυαλγία
      • Λιγότερο κοινά
        • Διάρροια και κοιλιακοί πόνοι: μερικές φορές ένα σύμπτωμα που παρουσιάζεται και σπάνια το μοναδικό σύμπτωμα [43]
        • Παραγωγή πτυέλων, ρινίτιδα, πονόλαιμος, πονοκέφαλος, επιπεφυκίτιδα
        • Διαταραχές πήξης του αίματος (coagulopathy): Θρομβοεμβολικά συμβάντα (π.χ. πνευμονικές εμβολές, pulmonary embolism) μπορεί να είναι η αιτία θανάτου σε πολλές θανατηφόρες περιπτώσεις COVID-19 [44] [45]
        • Το σύνδρομο φλεγμονής πολλαπλών συστημάτων σε παιδιά (MIS-C), το οποίο εκδηλώνει παρόμοια χαρακτηριστικά με τη νόσο Kawasaki (Kawasaki disease) ή το σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS), έχει περιγραφεί σε παιδιά στο πλαίσιο ενεργών και προηγούμενων λοιμώξεων με SARS-CoV-2. (Για περισσότερες λεπτομέρειες, ανατρέξτε στην ενότητα "COVID-19: Children" παρακάτω) [46] [47]
      • Η τριάδα πυρετός-βήχας-δύσπνοια παρατηρείται μόνο σε ένα ποσοστό ∼ 15%.
  • Πορεία της νόσου: Η ασθένεια παρουσιάζει ένα ευρύ φάσμα σοβαρότητας, που κυμαίνεται από ήπια έως κρίσιμη. Συνήθως ξεκινά με ήπια συμπτώματα που μπορούν να προχωρήσουν σε πιο σοβαρά μετά από περίπου 5-7 ημέρες. [39][36][48][12][49]
    • Ήπια (∼ 80%)
      • Απλή πορεία χωρίς δύσπνοια
      • Διαρκεί για 1–2 εβδομάδες
    • Σοβαρά (∼ 15%)
      • Εξελίσσεται ∼ 5–7 ημέρες μετά την εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων
      • Υποδεικνύει ότι η ασθένεια έχει προχωρήσει σε πνευμονία
      • Οι ενδείξεις περιλαμβάνουν δύσπνοια και υποξία
      • Διαρκεί για 3–6 εβδομάδες
    • Κρίσιμη ασθένεια (∼ 5%) [50]
      • Σημάδια σοβαρής πνευμονίας (αναπνευστική ανεπάρκεια), σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS), πήξη, σοκ και πιθανώς σύνδρομο δυσλειτουργίας πολλαπλών οργάνων (MODS)
      • Διαρκεί για 3–6 εβδομάδες

Διαφορικές διαγνώσεις

COVID-19 Γρίπη Κοινό κρυολόγημα Αλλεργική ρινίτιδα
Πυρετός +++ +++ - -
Βήχας +++ +++ +++ ++
Κόπωση +++ +++ + -
Δυσκολία στην αναπνοή ++ - - -
Απώλεια όρεξης ++ ++ - -
Μυαλγία ++ +++ + -
Απώλεια όσφρησης/γεύσης ++ - ++ ++
Καταρροή + + +++ +++
Φτέρνισμα - - +++ +++
Πονόλαιμος + + +++ -
Διάρροια + + - -
Πονοκέφαλος - +++ ++ -
Φαγούρα στα μάτια - - - +++

+++ = πολύ συχνά, ++ = συχνά, + = λιγότερο συχνά, - = σπάνια

Διαχείριση λοιμώξεων και προληπτικά μέτρα

Γενικά προστατευτικά μέτρα

  • Υγιεινή των χεριών (Hand hygiene)
    • Τα χέρια πρέπει να πλένονται με σαπούνι και νερό ή να απολυμαίνονται με ένα βιοκτόνο απολυμαντικό χεριών μετά από επαφή με δυνητικά μολυσμένα με τον ιό αντικείμενα και μολυσμένα άτομα
    • Αποφυγή αγγίγματος του προσώπου: δηλαδή τα μάτια, τη μύτη και το στόμα

  • Αναπνευστική υγιεινή και πρωτόκολλο βήχα
    • Αποφύγετε το βήχα ή το φτέρνισμα προς την κατεύθυνση των άλλων!
    • Χρησιμοποιήστε ιστούς και απορρίψτε τους μετά τη χρήση.
      • Εάν δεν έχετε διαθέσιμα χαρτομάντηλα, ο βήχας και το φτέρνισμα στο βραχίονα του χεριού σας μπορεί να βοηθήσει να κρατήσει τα χέρια απαλλαγμένα από τη μόλυνση.
    • Διατηρήστε απόσταση 1-2 μετρα (τουλάχιστον μήκος του βραχίονα του χεριού σας) από άτομα που βήχουν ή φτερνίζονται.
  • Αποφυγή έκθεσης
    • Αποφύγετε τα πλήθη ανθρώπων (δημόσιες συγκοινωνίες, σιδηροδρομικοί σταθμοί, αεροδρόμια, μαζικές εκδηλώσεις).
    • Αποφύγετε τα ταξίδια σε περιοχές με μεγάλες εστίες μόλυνσης.

Προς το παρόν, οι κυβερνητικές συστάσεις αναφέρουν πως ο αριθμός των προσκεκλημένων σε δεξιώσεις/τελετές δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 100. Η οδηγία αυτή ισχύει από 3 έως και 15 Αυγούστου. Έως τις 31 Αυγούστου οι ανοικτές δημόσιες εκδηλώσεις δε θα πραγματοποιούνται. Η κοινωνική απόσταση συνιστάται επίσης σε εθνικό επίπεδο. [51][52]

Μάσκες

  • Γενικές εκτιμήσεις
    • Οι αναπνευστικές συσκευές και οι μάσκες πρέπει να χρησιμοποιούνται με ιδιαίτερη προσοχή λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της υγειονομικής περίθαλψης (HCF).
    • Οι επαρκείς προμήθειες βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε έλλειψη λόγω της υψηλής παγκόσμιας ζήτησης για εξοπλισμό ατομικής προστασίας (ΜΑΠ; “PPE”). [53]
    • Εάν δε χειριστεί σωστά (π.χ. φέρνοντας μολυσματικό υλικό κοντά στους αεραγωγούς όταν αγγίζετε τη μάσκα για να την προσαρμόσετε), τα καλύμματα προσώπου και οι μάσκες ενδέχεται να ενέχουν πρόσθετο κίνδυνο μόλυνσης για τον χρήστη.
  • Υφασμάτινα καλύμματα προσώπου [54]
    • Ενδείξεις: όλοι σε δημόσιους χώρους
    • Συνιστώνται ρητά σε ορισμένες περιοχές (π.χ. στις ΗΠΑ) στους δημόσιους χώρους όπου η φυσική απόσταση των 2 μέτρων (∼ 6 πόδια) δεν μπορεί να διατηρηθεί επαρκώς (π.χ. παντοπωλεία, φαρμακεία)
    • Μπορούν να αποτρέψουν τη μετάδοση του ιού από ασυμπτωματικά μολυσμένα άτομα που δεν γνωρίζουν τη μολυσματική τους κατάσταση [55]
    • Μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της διάχυσης των ιογενών σωματιδίων και του εύρους μόλυνσης κατά την εκπνοή, την ομιλία, το βήχα ή το φτέρνισμα
    • Μπορεί να μην εμποδίσουν με σιγουριά τη διάδοση σωματιδίων ιού στο εξωτερικό της μάσκας όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει [56]
    • Ο CDC προσφέρει δωρεάν οδηγίες για την κατασκευή αυτοσχέδιων καλυμμάτων προσώπου από ύφασμα «με ράψιμο και χωρίς ράψιμο» στον ιστότοπό του: [57]
  • Χειρουργικές μάσκες
    • Ενδείξεις: άτομα με επιβεβαιωμένη ή υποψία λοίμωξης
    • Ίσως να είναι αποτελεσματικές στην πρόληψη της μετάδοσης σωματιδίων ιού από συμπτωματικούς ασθενείς φιλτράροντας την εκπνεόμενη αναπνοή [58]
    • Μπορεί να μειώσουν τη διάχυση των αναπνευστικών εκκρίσεων (μέσω σταγονιδίων και αερολυμάτων) και το εύρος της μόλυνσης, π.χ. κατά τη μεταφορά ασθενούς.
    • Μπορεί να μην εμποδίσουν με σιγουριά τη διάδοση σωματιδίων ιού στο εξωτερικό της μάσκας όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει. [56]
    • Δεν παρέχουν επαρκή προστασία στον χρήστη ειδικά κατά τη διάρκεια εκθέσεων υψηλού κινδύνου (π.χ. επεμβατική διάγνωση, στενή επαφή)
  • Αναπνευστικές συσκευές N95
    • Ενδείξεις: υγειονομικοί υπάλληλοι και άτομα που φροντίζουν ένα μολυσμένο άτομο σε κλειστούς χώρους, όπως εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης (HCFs) ή εγκαταστάσεις οικιακής φροντίδας
    • Οι αναπνευστικές συσκευές N95 και τα προστατευτικά γυαλιά συνιστώνται για το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης που είναι δυνητικά εκτεθειμένο σε αερομεταφερόμενους και υγρούς κινδύνους (π.χ., κατά τη διάρκεια της επεμβάσεων). [59]
    • Εάν εμφανιστούν σημεία συμφόρησης στην αναπνευστική συσκευή N95, μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναπνευστικές συσκευές N95 που δεν διαθέτουν με προστατευτικό κάλυμμα προσώπου.

Ο CDC συνιστά τη χρήση υφασμάτινων καλυμμάτων προσώπου σε όλους και σε όλους τους δημόσιους χώρους (π.χ. παντοπωλεία) για τη μείωση της εξάπλωσης του ιού SARS-CoV-2 από ασυμπτωματικά μολυσμένα άτομα. Οι χειρουργικές μάσκες και οι αναπνευστήρες N95 πρέπει να προορίζονται για τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας ως απάντηση στην τρέχουσα παγκόσμια έλλειψη εξοπλισμού ατομικής προστασίας (ΜΑΠ). [54][53]

Διαχείριση των κινδύνων έκθεσης

Ανάλογα με τις επίσημες εκτιμήσεις κινδύνου, τα μέτρα δημόσιας υγείας που αποσκοπούν στην πρόληψη της εξάπλωσης της νόσου COVID-19 περιλαμβάνουν την κοινωνική απόσταση, την απομόνωση στο σπίτι, την καραντίνα και τον αποκλεισμό ολόκληρων κοινοτήτων ή χωρών. Οι παρακάτω πληροφορίες βασίζονται κυρίως στις συστάσεις του CDC.

  • Μέτρα δημόσιας υγείας [60]
    • Η κοινωνική απόσταση σημαίνει ότι τα άτομα πρέπει να διατηρούν απόσταση 2 μέτρα από τους άλλους και να αποφεύγουν (Social distancing)
      • Μαζικές συναθροίσεις
      • Περιβάλλοντα με συνωστισμό: πολυσύχναστοι δημόσιοι χώροι όπου ενδέχεται να υπάρξει στενή επαφή (π.χ. κινηματογράφοι, εμπορικά κέντρα)
    • Καραντίνα: διαχωρισμός ενός ατόμου ή μιας ομάδας ατόμων που εκτέθηκαν στον ιό, αλλά δεν έχουν ακόμη εμφανίσει συμπτώματα
    • Απομόνωση: διαχωρισμός ενός ατόμου ή μιας ομάδας ατόμων που έχουν μολυνθεί ή ενδέχεται να έχουν μολυνθεί με SARS-CoV-2
  • Εκτίμηση κινδύνου έκθεσης και συστάσεις διαχείρισης (προσαρμοσμένο από τον CDC) [61][62]
    • Όλοι οι κάτοικοι των ΗΠΑ κινδυνεύουν επί του παρόντος να εκτεθούν στον ιό SARS-CoV-2 και ως εκ τούτου συνιστάται:
      • Να τηρείτε τα μέτρα δημόσιας υγείας (ειδικά την κοινωνική απόσταση), να πλένετε συχνά τα χέρια και να απολυμαίνετε τις επιφάνειες και να χρησιμοποιείτε υφασμάτινες μάσκες προσώπου όταν βρίσκεστε σε δημόσιους χώρους [52]
      • Παρακολουθήστε τον εαυτό σας για συμπτώματα COVID-19 (ιδιαίτερα πυρετός, βήχας, δύσπνοια)
      • Μετρήστε τη θερμοκρασία σας εάν εμφανιστούν συμπτώματα
      • Καλέστε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης (π.χ. δυσκολία στην αναπνοή) ή προηγουμένως ζητήσετε γενική ιατρική περίθαλψη σε κάποιο υγειονομικό κέντρο
    • Ειδικές συστάσεις ισχύουν για άτομα με έκθεση υψηλού κινδύνου, όπως:
      • Όλοι όσοι είχαν παρατεταμένη στενή επαφή (<2 μέτρα μακριά και χωρίς ΜΑΠ) με άτομο που είχε μολυνθεί με τον ιό, π.χ. μέλος της οικογένειας, οικείο σύντροφο ή άτομο που χρειάστηκε φροντίδα
      • Ταξιδιώτες που επιστρέφουν από άλλη χώρα ή κρουαζιερόπλοιο [63]
    • Στα άτομα με πρόσφατη έκθεση υψηλού κινδύνου συνιστάται:
      • Απομόνωση στο σπίτι για 14 ημέρες και πρακτική κοινωνικής απόστασης σε σχέση με άλλα μέλη της οικογένειας
      • Αποφύγετε οποιαδήποτε επαφή με άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις από τη νόσο COVID-19
      • Παρακολουθήστε τον εαυτό σας για συμπτώματα COVID-19 (ειδικά πυρετός, βήχας, δύσπνοια)
      • Μετρήστε τη θερμοκρασία του σώματός σας ώστε να παρακολουθείτε τον πυρετό δύο φορές την ημέρα
      • Επικοινωνήστε με έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για να λάβετε συμβουλές σχετικά με τη συγκεκριμένη κατάστασή σας

Πρόληψη και περιορισμός των λοιμώξεων στις εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης (HCF)

Οι συστάσεις διαφέρουν ανάλογα με το αντίστοιχο τμήμα/οργανισμό υγείας. Ορισμένες συστάσεις από τον CDC περιλαμβάνουν: [64]

  • Περιορισμός του τρόπου εισαγωγής μικροβίων στο HCF
    • Χρησιμοποιήστε την τηλεϊατρική όπου είναι δυνατόν
    • Διαχειριστείτε την πρόσβαση και την κίνηση των επισκεπτών
    • Ακύρωση εκλογικών διαδικασιών
    • Παρακολουθήστε ασθενείς για αναπνευστικά συμπτώματα
    • Ενθαρρύνετε την υγιεινή του αναπνευστικού συστήματος
  • Απομόνωση συμπτωματικών ασθενών με υποψία ή επιβεβαιωμένη νόσο COVID-19
    • Ρύθμιση κατάλληλων περιοχών διαλογής
    • Τοποθετήστε τους σε ιδιωτικά δωμάτια με μπάνιο (αν είναι δυνατόν) με κλειστή πόρτα
    • Προτεραιότητα στις απομόνωση των αερομεταφερόμενων μολύνσεων (AIIRs) για ασθενείς που χρειάζονται διαδικασίες δημιουργίας αερολύματος
  • Προστατεύστε το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης
    • Δώστε έμφαση στην υγιεινή των χεριών
    • Περιορίστε την επαφή με ασθενείς με υποψία για ή επιβεβαιωμένη νόσο COVID-19: σεβαστείτε τους φραγμούς, περιορίστε το προσωπικό που τους παρέχει φροντίδα
    • Δώστε προτεραιότητα στις αναπνευστικές συσκευές
    • Αποφύγετε τις AGP
    • Ακολουθήστε τις συστάσεις για τα κατάλληλα ΜΑΠ για τη νόσο COVID-19 (δείτε παρακάτω) και βελτιστοποιήστε την παροχή τους

Μέτρα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ; PPE) για τη νόσο COVID-19

  • Τα ακόλουθα αντικείμενα και διαδικασίες ΜΑΠ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με κρούσματα COVID-19 ή PUI: [64][65]

Εφαρμογή ΜΑΠ

  1. Μακρυμάνικη στολή απομόνωσης: Καλύπτει πλήρως τον κορμό, που εκτείνεται από το λαιμό έως τα γόνατα και το τέλος των καρπών. Κλείνει στην πίσω πλευρά.
  2. N95 αναπνευστική συσκευή ή μάσκα προσώπου: ασφαλής και κατάλληλη
  3. Προστασία των ματιών (π.χ. γυαλιά ή μίας χρήσης ασπίδα πλήρους προσώπου): τοποθετήστε και ρυθμίστε
  4. Καθαρά μη αποστειρωμένα γάντια: καλύψτε και τον καρπό ώστε να μην είναι εκτεθειμένος

Ασφαλής αφαίρεση ΜΑΠ [65]

  • Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για την απομάκρυνση των ΜΑΠ χωρίς τον κίνδυνο μόλυνσης.
  • Οποιοδήποτε μέρος των ΜΑΠ που είναι άμεσα εκτεθειμένο στον ασθενή (ειδικά το μπροστινό μέρος και τα μανίκια) είναι μολυσμένο και δεν πρέπει να αγγίζεται με χέρια χωρίς γάντια κατά την αφαίρεση.
  • Όλα τα ΜΑΠ (εκτός από τον αναπνευστήρα εάν χρησιμοποιηθεί) πρέπει να αφαιρεθούν πριν την απομάκρυνση από τον μολυσμένο χώρο (π.χ. δωμάτιο ασθενούς).
  • Κάθε φορά που τα χέρια είναι μολυσμένα, πλύνετέ τα αμέσως ή χρησιμοποιήστε ένα απολυμαντικό χεριών με βάση το αλκοόλ μεταξύ των διαδικασιών.
  • Παράδειγμα 1 (με τη σειρά):
    1. Γάντια:
      1. Χρησιμοποιώντας το ένα σας χέρι, πιάστε την περιοχή της παλάμης του άλλου γαντιού και αφαιρέστε το.
      2. Κρατήστε το αφαιρούμενο γάντι στο άλλο σας χέρι που φορά ακόμα γάντι.
      3. Σύρετε τα δάχτυλα του χεριού που δε φέρει γάντι κάτω από το άλλο γάντι από την περιοχή του καρπού (μην αγγίζετε τη ρόμπα!) και σύρετε το προς τα έξω και πάνω από το πρώτο γάντι.
      4. Απορρίψτε τα γάντια σε ένα δοχείο απορριμμάτων.
    2. Γυαλιά ή ασπίδα προσώπου:
      1. Αφαιρέστε το από πίσω σηκώνοντας το τμήμα της κεφαλή ή τα τμήματα των αυτιών.
      2. Εάν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί: Τοποθετήστε σε καθορισμένο δοχείο. Διαφορετικά, απορρίψτε σε ένα δοχείο απορριμμάτων.
    3. Ρόμπα:
      1. Ξεκουμπώστε την χωρίς να φέρετε σε επαφή με το σώμα με μανίκια.
      2. Ενώ αγγίζετε μόνο το εσωτερικό, τραβήξτε τη ρόμπα μακριά από το λαιμό και τους ώμους.
      3. Γυρίστε τη μέσα επιφάνεια προς τα έξω και πάνω από τα χέρια.
      4. Κάντε τη ρολό και απορρίψτε σε ένα δοχείο απορριμμάτων.
    4. Μάσκα ή αναπνευστήρας
      1. Πιάστε τους κάτω συνδέσμους ή τα ελάσματα, στη συνέχεια και μαζί τα πάνω αφαιρέστε τα προς τα πάνω χωρίς να αγγίξετε το μπροστινό μέρος.
      2. Απορρίψτε σε δοχείο απορριμμάτων.
    5. Πλύνετε αμέσως τα χέρια σας ή χρησιμοποιήστε απολυμαντικό χεριών με βάση το αλκοόλ.
  • Παράδειγμα 2 (με τη σειρά)::
    1. Ρόμπα και γάντια μαζί:
      1. Πιάστε τη ρόμπα από μπροστά και τραβήξτε την μακριά από το σώμα σας μέχρι να κοπούν οι σύνδεσμοι (αγγίξτε μόνο έξω από τη ρόμπα με τα γάντια).
      2. Ενώ αφαιρείτε τη ρόμπα πάνω από τα χέρια, κυλήστε το μέσα προς τα έξω.
      3. Πριν αφαιρεθεί η ρόμπα από τους καρπούς, χρησιμοποιώντας ένα χέρι με γάντια πιάστε ένα μέρος του γαντιού του άλλου χεριού και το μανίκι της ρόμπας μαζί.
      4. Με το γάντι και το μανίκι στερεωμένα μαζί, τραβήξτε το βραχίονα αυτής της πλευράς προς τα πίσω, επιτρέποντας στο γυμνό χέρι να βγει από το γάντι ενώ εκτίθεται μόνο στο εσωτερικό της ρόμπας.
      5. Τώρα χρησιμοποιώντας το χέρι χωρίς γάντι, σύρετε το υπόλοιπο μέρος της ρόμπας και το γάντι από την άλλη πλευρά μακριά, αγγίζοντας μόνο το εσωτερικό, με τρόπο μέσα προς τα έξω και στη δέσμη.
      6. Τοποθετήστε τη ρόμπα και τα γάντια σε ένα δοχείο απορριμμάτων.
    2. Γυαλιά ή ασπίδα προσώπου:
      1. Αφαιρέστε το από πίσω σηκώνοντας το τμήμα της κεφαλή ή τα τμήματα των αυτιών.
      2. Εάν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί: Τοποθετήστε σε καθορισμένο δοχείο. Διαφορετικά, απορρίψτε σε ένα δοχείο απορριμμάτων.
    3. Μάσκα ή αναπνευστήρας:
      1. Πιάστε τους κάτω συνδέσμους ή τα ελάσματα, στη συνέχεια και μαζί τα πάνω αφαιρέστε τα προς τα πάνω χωρίς να αγγίξετε το μπροστινό μέρος.
      2. Απορρίψτε σε δοχείο απορριμμάτων.
    4. Πλύνετε αμέσως τα χέρια σας ή χρησιμοποιήστε απολυμαντικό χεριών με βάση το αλκοόλ.

Έλεγχοι και τεστ

Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε πραγματικό χρόνο (RT-PCR) του RNA που συλλέχθηκε από δείγματα ασθενών διεξάγεται για να επιβεβαιωθεί η μόλυνση με τον ιό SARS-CoV-2. Είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις πολιτικές του τμήματος υγείας σας για τη συλλογή κλινικών δειγμάτων για να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο εξάπλωσης της λοίμωξης και να διασφαλίσετε γρήγορα και ακριβή αποτελέσματα του τεστ.

Αρχική ιατρική αξιολόγηση

  • Αρχικό τηλεφώνημα
    • Άτομα με ήπια συμπτώματα COVID-19 ή/και έκθεση στον ιό που πιστεύουν ότι πρέπει να αξιολογηθούν ιατρικά για το COVID-19 θα πρέπει πρώτα να καλέσουν το κέντρο υγειονομικής περίθαλψης (HCF) πριν το επισκεφθούν, ώστε να ενημερωθούν εάν υπάρχουν ειδικές οδηγίες (π.χ., επίσκεψη συγκεκριμένου ιστότοπου για τεστ).
    • Εάν απαιτούνται ιατρικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (EMS) (σχετίζονται με το COVID-19 ή όχι), το EMS θα πρέπει να ειδοποιείται εάν το άτομο ενδέχεται να έχει COVID-19.
  • Συστάσεις για το τεστ COVID-19: ποικίλλουν ανάλογα με το αντίστοιχο τμήμα υγείας
    • Καθοδηγητικοί παράγοντες εξετάζουν τα επιδημιολογικά δεδομένα και τη διαθεσιμότητα των διαγνωστικών πόρων για τεστ, καθώς και του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης.
    • Ο CDC δηλώνει ότι δεν χρειάζονται όλοι να κάνουν τεστ για τη νόσο COVID-19, και απορρίπτει αποφάσεις σχετικά με τη διενέργεια τεστ σε αντίστοιχα τμήματα υγείας ή/και μεμονωμένους κλινικούς ιατρούς [66]
      • Εξαίρεση: Ηλικιωμένοι ενήλικες ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένων καρδιαγγειακών, πνευμονικών, νεφρικών ή μεταβολικών (σακχαρώδης διαβήτης) παθήσεων, θα πρέπει να αναζητήσουν ιατρική περίθαλψη για τεστ μόλις εμφανίσουν συμπτώματα.
    • Σε γενικές γραμμές, οι κλινικοί γιατροί καλούνται να προβούν σε εκτιμήσεις εάν ο ασθενής εμφανίσει σημάδια, συμπτώματα και παράγοντες κινδύνου που να δικαιολογούν το τεστ για COVID-19.
    • Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. εάν τα τεστ είναι περιορισμένα), πρέπει να ληφθούν υπόψη προκαθορισμένες προτεραιότητες για τη μεγιστοποίηση των οφελών του τεστ. Ο CDC έχει θέσει προτεραιότητες για τα τεστ, που αποτελούνται από: [67]
      • Προτεραιότητα 1: Εξασφάλιση βέλτιστων επιλογών φροντίδας για όλους τους νοσηλευόμενους ασθενείς, μείωση του κινδύνου νοσοκομειακών λοιμώξεων και διατήρηση της ακεραιότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης
        • Νοσοκομειακοί ασθενείς
        • Συμπτωματικοί εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη
      • Προτεραιότητα 2: Βεβαιωθείτε ότι αυτοί που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών της λοίμωξης ταυτοποιούνται ταχέως και διαλέγονται κατάλληλα
        • Ασθενείς σε εγκαταστάσεις μακροχρόνιας περίθαλψης με συμπτώματα
        • Ασθενείς ηλικίας 65 ετών και άνω με συμπτώματα
        • Ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα με συμπτώματα
        • Πρώτοι ανταποκριτές με συμπτώματα
      • Προτεραιότητα 3: Εφόσον το επιτρέπουν οι πόροι, καντε τεστ σε άτομα στην κοινότητα εάν υπάρχουν ταχέως αυξανόμενα νοσοκομειακά κρούσματα για να μειώσετε την εξάπλωση στην κοινότητα και να διασφαλίσετε την υγεία των βασικών εργαζομένων
        • Εργαζόμενοι σε κρίσιμες υποδομές με συμπτώματα
        • Άτομα που δεν πληρούν καμία από τις παραπάνω κατηγορίες με συμπτώματα
        • Εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη και πρώτοι ανταποκριτές
        • Άτομα με ήπια συμπτώματα σε κοινότητες που αντιμετωπίζουν υψηλούς αριθμούς ασθενών με COVID-19 στα νοσοκομεία
      • Μη προτεραιότητα: Άτομα χωρίς συμπτώματα
    • Ορισμένοι οργανισμοί υγείας και τμήματα (π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο) συνιστούν απευθείας σε άτομα που είναι ύποπτα για COVID-19 να μην κάνουν το τεστ για τον ιό εάν έχουν μόνο ήπια συμπτώματα και, αντίθετα, θα πρέπει να παραμείνουν στο σπίτι σε απομόνωση. [68]
  • Ειδοποιήστε τις αρχές: Όλα τα μέτρα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους κατάλληλους κανονισμούς του υπουργείου υγείας. Στις ΗΠΑ, το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να ειδοποιεί αμέσως τις πολιτειακές ή τοπικές υπηρεσίες υγείας ασθενών με πυρετό ή/και αναπνευστικά συμπτώματα που είναι ύποπτα για COVID-19 (δηλαδή, άτομο που βρίσκεται υπό έρευνα ή PUI) για να προσδιορίσει:
    • Εάν πληρούνται κριτήρια για τεστ
    • Για να λάβει υποστήριξη στη συλλογή, διατήρηση και αποστολή δειγμάτων

Συλλογή και χειρισμός κλινικών δειγμάτων (συστάσεις βασισμένες στις οδηγίες του CDC) [69]

  • Γενικά μέτρα
    • Τα δείγματα πρέπει να συλλέγονται σε κλινικό εργαστήριο ή εργαστήριο δημόσιας υγείας για την ανίχνευση αναπνευστικών παθογόνων μέσω τεστ.
    • Το τεστ πρέπει να πραγματοποιείται μόνο σε άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα, σε συνεννόηση με κλινικό ιατρό.
    • Πρέπει να αποφεύγεται η στενή επαφή με PUI. Όταν απαιτείται, το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να φορά όλο τον προτεινόμενο εξοπλισμό ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) για τη νόσο COVID-19.
  • Συλλογή δειγμάτων
    • Για όλα τα άτομα, συστήνεται συλλογή δείγματος ανώτερου αναπνευστικού.
      • Προτιμώμενη μέθοδος από τον CDC: ρινοφαρυγγικό δείγμα (NPS) με τη χρήση ενός μοναδικού επιχρίσματος από συνθετικές ίνες με έναν πλαστικό στειλεό που εισάγεται απαλά μέσω του ρουθούνι στον οπίσθιο ρινοφάρυγγα, όπου παραμένει για αρκετά δευτερόλεπτα ώστε να απορροφήσει εκκρίσεις πριν αφαιρεθεί αργά με ταυτόχρονη περιστροφή.
      • Εναλλακτικές μέθοδοι:
        • Στοματοφαρυγγικό (oropharyngeal; OP) επίχρισμα (φαρυγγικό επίχρισμα): εισάγετε τον στειλεό στον οπίσθιο φάρυγγα αποφεύγοντας τη γλώσσα
        • Ρινοφαρυγγικό επίχρισμα (nasal mid-turbinate, NMT)
        • Δείγμα πρόσθιου ρινικού νάρθηκα (anterior nares specimen, NS)
        • Ενδεχομένως ρινοφαρυγγικό πλύσιμο/αναρρόφηση ή ρινική αναρρόφηση
      • Διαχείριση δείγματος
        • Τα επιχρίσματα θα πρέπει να τοποθετούνται αμέσως σε αποστειρωμένο σωλήνα μεταφοράς ο οποίος περιέχει 2–3 ml ιικού διαλύματος μεταφοράς
        • Εάν είναι διαθέσιμα και τα δύο επιχρίσματα, NP και OP: συνδυάστε τα σε ένα σωλήνα μεταφοράς
    • Όταν είναι εφικτό, πρέπει επίσης να συλλέγονται δείγματα κατώτερης αναπνευστικής οδού.
      • Εάν παρατηρείται παραγωγικός βήχας: συλλογή δείγματος από πτύελα
        • Αφού ξεπλύνετε το στόμα με νερό, ο ασθενής πρέπει να εναποθέσει βαθιά πτύελα βήχα σε ένα αποστειρωμένο κύπελλο συλλογής πτυέλων ή αποστειρωμένο ξηρό δοχείο.
      • Εάν παρέχεται μηχανική αναπνοή: αναρροφήστε το κάτω αναπνευστικό σύστημα ή κάντε βρογχοκυψελιδική πλύση
        • 2-3 ml πρέπει να τοποθετηθούν σε αποστειρωμένο δοχείο συλλογής πτυέλων ή αποστειρωμένο ξηρό δοχείο.
    • Πολλές τοποθεσίες διαθέτουν ήδη απαραίτητα υλικά σε κιτ συλλογής επιχρίσματος αναπνευστικού ιού.
  • Αποθήκευση και μεταφορά δειγμάτων
    • Αποθηκεύστε τα δείγματα σε θερμοκρασία 2–8°C μέχρι και για 72 ώρες μετά τη συλλογή τους.
      • Εάν υπάρχει καθυστέρηση στην αποστολή ή την πραγματοποίηση του τεστ, τα δείγματα πρέπει να αποθηκεύονται στους -70°C.
    • Επισήμανση και μεταφορά αμέσως όπως ζητήθηκε από την αρμόδια κυβερνητική υπηρεσία υγείας / υπηρεσίες.
    • Στις ΗΠΑ, ο CDC ζητά τα ακόλουθα στοιχεία:
      • Επισημάνετε κάθε δοχείο δείγματος με τον αριθμό ταυτότητας του ασθενούς (π.χ. αριθμό ιατρικού μητρώου), μοναδικό αναγνωριστικό δείγματος (π.χ. αριθμό εργαστηρίου), τύπο δείγματος (π.χ. ορός) και την ημερομηνία του δείγματος συλλέχθηκε.
      • Συμπληρώστε το έντυπο CDC 50.34 για κάθε δείγμα που αποστέλλεται
        1. Στο επάνω αριστερό πλαίσιο της φόρμας, για το τεστ που ζητήσατε επιλέξτε "Αναπνευστικός μοριακός εντοπισμός ιού (μη γρίπη) CDC-10401" και
        2. για το At CDC, ενημερώστε το "Stephen Lindstrom: 2019-nCoV PUI".
      • Αποστείλετε το δείγμα κατά τη διάρκεια της νύχτας στο CDC σε παγοκύστη.

Τεστ στο σπίτι [70]

  • Τεστ κιτ αναπτύσσονται για τον έλεγχο ενεργών λοιμώξεων SARS-CoV-2 από το σπίτι.
  • Ένα τεστ κιτ για χρήση από το σπίτι έχει λάβει άδεια λειτουργίας έκτακτης ανάγκης από τον FDA μέχρι στιγμής (20 Απριλίου 2020). [71][72]
  • Θα πρέπει να διεξάγεται μόνο εάν υπάρχει υποψία ότι ένας ασθενής έχει COVID-19 και έχει ελεγχθεί από επαγγελματία υγείας.

Για ασθενείς σε τελικά και σοβαρά στάδια λοίμωξης (πνευμονία, ARDS, σήψη), δείγματα επιχρίσματος από την άνω αναπνευστική οδό μπορεί να είναι αρνητικά, ενώ η κατώτερη αναπνευστική οδός είναι θετική.

Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε πραγματικό χρόνο (RT-PCR)

Επιβεβαιώνει την ενεργή λοίμωξη με SARS-CoV-2 από δείγματα ασθενών

  • Μέθοδος: ανίχνευση ειδικών ιικών περιοχών του γονιδιώματος του SARS-CoV-2
    • Ιικό RNA μεταγράφεται σε συμπληρωματικό DNA (cDNA) και στη συνέχεια ενισχύεται με PCR
    • Θετικό αποτέλεσμα τεστ: η θετική ενίσχυση του ιικού γονιδιώματος δείχνει την παρουσία ιογενών σωματιδίων στο δείγμα ασθενούς
    • Αρνητικό αποτέλεσμα τεστ: αρνητική ενίσχυση του ιικού γονιδιώματος δεν δείχνει ιικά σωματίδια στο δείγμα ασθενούς [72]
  • Δείγμα: π.χ. ρινικά ή φαρυγγικά επιχρίσματα ή αναρροφήσεις, πτύελα, βρογχοκυψελιδικές πλύσεις
  • Πλεονεκτήματα
    • Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγες ώρες.
    • Έχει τόσο υψηλή ευαισθησία όσο και ειδικότητα για την ταυτοποίηση του γονιδιώματος SARS-CoV-2 σε ένα δείγμα.[73][74][75]
      • Η ακρίβεια πλησιάζει το 100% επειδή οι εκκινητές που χρησιμοποιούνται για την RT-PCR δεσμεύονται μόνο σε μια και μοναδική αλληλουχία εντός του γονιδιώματος του SARS-CoV-2.
      • Η πιθανότητα ταυτοποίησης μολυσμένων ατόμων είναι πιθανό να αυξηθεί με:
        • Τεστ δειγμάτων από πολλές τοποθεσίες [76]
        • Εκτέλεση ταυτόχρονων τεστ αντισωμάτων
  • Περιορισμοί: δεν ανιχνεύει αντισώματα για τον SARS-CoV-2 [72]
    • Δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί εάν ένα άτομο έχει αποκτήσει ανοσία στη νόσο COVID-19
    • Δεν είναι δυνατή η παροχή πληροφοριών σχετικά με προηγούμενες μολύνσεις

Μια PCR μπορεί να είναι αρνητική στις αρχές της νόσου ή μπορεί να δείξει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα στο τεστ λόγω τεχνικών σφαλμάτων (π.χ. ανακριβής συλλογή δειγμάτων). Σε τέτοιες περιπτώσεις, εάν εξακολουθεί να υπάρχει ανησυχία ότι ένας ασθενής έχει μολυνθεί, θα πρέπει να επαναλαμβάνεται το τεστ PCR κάθε 2-3 ημέρες, ενδεχομένως τόσο με δείγματα ανώτερου όσο και κατώτερου αναπνευστικού συστήματος, καθώς και ταυτόχρονης διεξαγωγής τεστ αντισωμάτων. [73]

Ορολογικές μελέτες (αντισωμάτων) [77][78]

  • Επικρατούσα κατάσταση (Απρίλιος 2020)
    • Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν ενδείξεις από μελέτες σε ανθρώπους ότι τα αντισώματα κατά του SARS-CoV-2 μπορούν να παρέχουν ανοσία (δηλαδή, να προστατεύουν από μια δεύτερη μόλυνση και COVID-19). [79]
    • Μια μελέτη σε rhesus macaques υποδηλώνει ότι τα εξουδετερωτικά αντισώματα κατά του SARS- Το CoV-2, που θα μπορούσαν να παρέχουν προστασία σε ακόλουθες επαναμολύνσεις, μπορεί να εντοπιστούν στο σώμα μετά από μια πρωτογενή λοίμωξη. [80]
    • Τα ειδικά αντισώματα για τον SARS-CoV-2 μπορούν να επιβεβαιώσουν την προηγούμενη έκθεση ενός ατόμου στον ιό κατά τη διάρκεια μιας συμπτωματικής ή ασυμπτωματικής λοίμωξης.
    • Αυτή τη στιγμή γίνονται πολλές προσπάθειες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών τεστ αντισωμάτων και για τη διασφάλιση της σωστής ερμηνείας των αποτελεσμάτων των τεστ. [81]
      • Απαιτείται περαιτέρω έρευνα, για να διασφαλιστεί π.χ. η ειδικότητα του τεστ για τον SARS-CoV-2.
      • Η ερμηνεία ενός αποτελέσματος διαγνωστικού τεστ εξαρτάται από τις ιδιότητες του τεστ (π.χ. ευαισθησία, ειδικότητα) καθώς και από τον επιπολασμό της νόσου στον πληθυσμό-στόχο.
      • Η διεξαγωγή τεστ αντισωμάτων για SARS-CoV-2 σε έναν πληθυσμό με χαμηλό επιπολασμό κρουσμάτων COVID-19 μπορεί να οδηγήσει σε υψηλό αριθμό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων.
      • Τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα μπορεί να είναι επικίνδυνα στην ερμηνεία τους και να οδηγήσουν λανθασμένα τα άτομα στην εγκατάλειψη των μέτρων διαχείρισης του κινδύνου έκθεσης (π.χ. κοινωνική απομάκρυνση) βασισμένα σε μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας παρελθοντικής έκθεσης στον SARS-CoV-2.

Τον Απρίλιο του 2020, ο ΠΟΥ δημοσίευσε μια δήλωση όπου υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αντισώματα κατά του SARS-CoV-2 παρέχουν ανοσία στη νόσο COVID-19. [79]

Το τεστ αντισωμάτων κατά του SARS-CoV-2 σε έναν πληθυσμό με χαμηλό επιπολασμό της νόσου COVID-19 μπορεί να οδηγήσει σε υψηλό αριθμό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας σε καταστάσεις όπου τα άτομα θεωρούν ότι έχουν ανοσία στον ιό χωρίς όμως στην πραγματικότητα να έχουν μολυνθεί.

Τα ορολογικά τεστ (αντισωμάτων) που μπορούν να δείξουν προηγούμενη έκθεση σε αντιγόνα SARS-CoV-2 από λοίμωξη ή πιθανούς μελλοντικούς εμβολιασμούς αναμένεται να καταστούν ιδιαίτερα σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας!

Γρήγορο τεστ αντισωμάτων IgM-IgG [82][83]

  • Γενικές πληροφορίες
    • Η ανάπτυξη γρήγορων τεστ αντισωμάτων για SARS-CoV-2 βρίσκεται υπό ανάπτυξη από πολλές εταιρείες.
    • Μια άδεια έκτακτης ανάγκης έχει εκχωρηθεί από τον FDA για ένα τέτοιο τεστ μέχρι στιγμής (11 Απριλίου 2020). [84]
  • Μέθοδος: ανίχνευση αντισωμάτων στο σημείο φροντίδας κατά του SARS-CoV-2 (IgM και IgG αντισώματα)
  • Δείγμα: ορός, πλάσμα ή ολικό αίμα
  • Πλεονεκτήματα
    • Τα αποτελέσματα είναι συνήθως διαθέσιμα μέσα σε λίγα λεπτά
      • Υποστήριξη για τον γρήγορο προσδιορισμό του COVID-19 στο σημείο φροντίδας
      • Βοηθούν στο γρήγορο εντοπισμό ατόμων που είχαν πρόσφατη ή προηγούμενη λοίμωξη
    • Βοηθούν στον προσδιορισμό της ανοσολογικής απόκρισης και εάν τα άτομα δεν είναι πλέον ευαίσθητα σε λοίμωξη
      • Προσδιορίζουν το ποιος δεν χρειάζεται να τηρεί τα μέτρα προστασίας για τις λοιμώξεις (δηλαδή, μπορούν να επιστρέψουν στη δουλειά)
    • Ταυτοποιούν αυτούς που μπορούν να δωρίσουν πλάσμα για να χρησιμοποιηθεί ως ανοσοθεραπεία σε σοβαρές περιπτώσεις
    • Εκτιμούν την εξάπλωση του ιού στον πληθυσμό κάνοντας τεστ σε μεγάλο αριθμό ατόμων
  • Περιορισμοί
    • Όχι τόσο ευαίσθητο ή ειδικό όσο η RT-PCR: δεν πρέπει να χρησιμεύσει ως το μοναδικό τεστ για τη διάγνωση ή τον αποκλεισμό COVID-19
      • Τα αντισώματα δεν είναι ανιχνεύσιμα μέχρι λίγες ημέρες μετά τη μόλυνση (ορομετατροπή), γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα τεστ κατά τη διάρκεια της πρώιμης λοίμωξης.
      • Τα θετικά αποτελέσματα μπορεί να οφείλονται στο παρελθόν ή σε παρούσα λοίμωξη με άλλα στελέχη κοροναϊού.
      • Τα τεστ είναι πολύ καινούρια και δεν έχουν επικυρωθεί επαρκώς

Η υψηλή ζήτηση για τεστ και οι προοπτικές ορισμένων εταιρειών στο να επωφεληθούν από την κατάσταση οδήγησαν κάποιες από αυτές στο να διαφημίσουν ψευδώς την έγκριση/εξουσιοδότηση του FDA ή να ισχυριστούν ότι μπορούν να διαγνώσουν τη νόσο COVID-19. Συνιστούμε στα άτομα να αναφέρονται μόνο σε δηλώσεις που δημοσιεύονται απευθείας από αξιόπιστες πηγές, π.χ. τον FDA (βλ. «Αξιόπιστες πηγές πληροφοριών» παρακάτω, “Reliable sources of information”). [85].

ELISA (Ανοσοπροσροφητικός προσδιορισμός συνδεδεμένος με ένζυμο)

  • Μέθοδος: εντοπισμός αντισωμάτων κατά του SARS-CoV-2 (IgM, IgA και IgG αντισώματα)
  • Δείγμα: ορός, πλάσμα ή ολικό αίμα
  • Πλεονεκτήματα
    • Συλλογή επιδημιολογικών δεδομένων (μεγάλη κλίμακα μελέτης)
      • Αξιολογεί την κατανομή των ατόμων που ανάρρωσαν σε έναν πληθυσμό
      • Προσδιορίζει επίσης άτομα που είχαν προηγουμένως εκτεθεί σε SARS-CoV-2 και έχουν αποκτήσει ειδικά αντισώματα μέσω ασυμπτωματικών λοιμώξεων
    • Βοηθούν στην ανάπτυξη θεραπειών: εξουδετερωτικά αντισώματα στις δωρεές ορού αίματος από άτομα που έχουν αναπτύξει ανοσία δοκιμάζονται ως ανοσοθεραπεία σε σοβαρές περιπτώσεις [86]
  • Περιορισμοί: ακατάλληλα για άμεσες τοποθετήσεις
    • Τα αντισώματα δεν είναι ανιχνεύσιμα μέχρι λίγες ημέρες μετά τη μόλυνση (ορομετατροπή), γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα του τεστ κατά τη διάρκεια της πρώιμης λοίμωξης.
    • Δεν είναι κατάλληλο σε όλες τις ρυθμίσεις: χρειάζονται αρκετές ώρες και συνήθως απαιτείται εργαστήριο.
    • Τα θετικά αποτελέσματα μπορεί να οφείλονται σε παλαιότερη ή παρούσα λοίμωξη με άλλα στελέχη κοροναϊού.
    • Τα τεστ είναι πολύ πρόσφατα και δεν έχουν επικυρωθεί επαρκώς.

Τεστ αντιγόνων [87]

  • Γενικές πληροφορίες
    • Τα τεστ αντιγόνων για τον SARS-CoV-2 θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στα εθνικά τεστ σε πραγματικό χρόνο, εφόσον διατίθενται ευρέως.
    • Ο FDA έχει λάβει άδεια έκτακτης ανάγκης για ένα τέτοιο τεστ μέχρι στιγμής (8 Μαΐου 2020). [88]
  • Μέθοδος: άμεση ανίχνευση αντιγόνων (θραύσματα πρωτεΐνης) ειδικά για τον SARS-CoV-2
  • Δείγμα: ρινικά επιχρίσματα
  • Πλεονεκτήματα
    • Πολύ γρήγορο: Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγα λεπτά.
    • Πολύ συγκεκριμένο: Τα θετικά αποτελέσματα των τεστ επιβεβαιώνουν την ενεργή λοίμωξη.
    • Χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με τους περιορισμούς RT-PCR
  • Περιορισμοί
    • Λιγότερο ευαίσθητο σε σχέση με τα τεστ RT-PCR: Τα αποτελέσματα αρνητικών τεστ αντιγόνου δεν μπορούν να αποκλείσουν μια ενεργή λοίμωξη και θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με επακόλουθα τεστ RT-PCR.
    • Δεν είναι ακόμη ευρέως διαθέσιμο: Η χρονοβόρα ανάπτυξη οδήγησε σε μεταγενέστερη διαθεσιμότητα αυτού του τεστ σε σύγκριση με άλλους τύπους τεστ (π.χ. RT-PCR, τεστ αντισωμάτων).

Διαχείριση

Για οποιαδήποτε βήματα διαχείρισης που περιλαμβάνουν στενή επαφή με ασθενείς με επιβεβαιωμένο ή ύποπτο COVID-19, τηρήστε όλα τα μέτρα υγιεινής και απομόνωσης σύμφωνα με τις συστάσεις και τους κανονισμούς του κρατικού ή τοπικού τμήματος υγείας! (Βλέπε «Πρόληψη και έλεγχος λοιμώξεων στις ρυθμίσεις υγειονομικής περίθαλψης», Infection prevention and control in healthcare settings”, και «PPE για COVID-19» παραπάνω.) [89]

Αναφορές

  • Όλα τα μέτρα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους κανονισμούς του υπουργείου Υγείας του κράτους ή του τοπικού τομέα. Σε γενικές γραμμές, αυτά περιλαμβάνουν την κοινοποίηση πολιτειακών ή/και τοπικών υπηρεσιών υγείας καθώς και το προσωπικό ελέγχου της μόλυνσης (HCF) για άτομα με υποψία νόσου COVID-19 (PUI) και επιβεβαιωμένα κρούσματα. [90]

Αρχικά βήματα στην τοποθεσία φροντίδας

  • Μετρήσεις ζωτικών χαρακτηριστικών: BT, BP, HR, RR, και SpO2
  • Έλεγχος για ήπιες περιπτώσεις: Εξετάστε τη διαχείριση των ασθενοφόρων με προσεκτική αναμονή για ασθενείς με:
    • Χαμηλό πυρετό (< 38.3°C)
    • Χωρίς σημάδια αναπνευστικής δυσχέρειας
    • Κανονικό SpO2
    • Αρνητικό σκορ qSOFA
  • Έλεγχος για ανησυχητικές ενδείξεις: Εισάγετε συμπτωματικούς τους ασθενείς με τις παρακάτω ενδείξεις
    • Δυσκολία στην αναπνοή
    • Επίμονος πόνος ή πίεση στο στήθος
    • Αλλαγή στη διανοητική κατάσταση (π.χ., σύγχυση, μη ανταπόκριση)
    • Ενδείξεις κυάνωσης (π.χ., μπλε χείλη)
    • SpO2 ≤ 93%
    • Αναπνευστικό ρυθμό > 22/min
    • Πυρετό > 37.5°C
    • Συστολικό BP: ≤ 100 mmHg
  • Έλεγχος σε ασθενείς υψηλού κινδύνου: Ανάλογα με την κλινική κατάσταση, εξετάστε το ενδεχόμενο να αποδεχτείτε ασθενείς υψηλού κινδύνου που εμφανίζουν συμπτώματα COVID-19 για να παρακολουθούν στενά στην ανάπτυξη σοβαρής πορείας της νόσου και επιπλοκών. Τα άτομα που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για σοβαρή πορεία (και συνεπώς υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας) περιλαμβάνουν εκείνα με: [91]
    • ≥ 65 ετών
    • Συγκεκριμένα υποκείμενα νοσήματα, και ειδικά:
      • Χρόνιες πνευμονικές παθήσεις ή ήπιο έως σοβαρό άσθμα
      • Σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις
      • Μεταβολικές παθήσεις (ειδικά σακχαρώδη διαβήτη)
      • Νεφρική ανεπάρκεια
      • Ηπατική νόσο
      • Σοβαρή παχυσαρκία (ΔΜΣ ≥ 40)
    • Ανοσοκαταστολή
  • Λάβετε προτιμήσεις ασθενών: Ειδικά για νοσοκομειακούς ασθενείς, λάβετε τις προτιμήσεις των ασθενών για τα ακόλουθα:
    • Καρδιοπνευμονική ανάνηψη (π.χ. παραγγελίες DNR)
    • Προτιμήσεις διαχείρισης αεραγωγών: διασωλήνωση, μη επεμβατικός αερισμός, οξυγονοθεραπεία υψηλής ροής
    • Προηγμένη υγειονομική περίθαλψης
    • Περίθαλψη στο τέλος της ζωής

Διαχείριση ασυμπτωματικών ή ήπιων περιστατικών

Δεν υπάρχει αποτελεσματική αντιιική θεραπεία. Η διαχείριση αποτελείται από υποστηρικτική αυτο-φροντίδα στο σπίτι (οικιακή φροντίδα) και απομόνωση σύμφωνα με τους κανονισμούς του υπουργείου υγείας.

  • Ελαχιστοποιείστε τη διασπορά της λοίμωξης: [62]
    • Μείνετε σε ένα καθορισμένο ως «δωμάτιο ασθενή» ζώνη, μακριά από άλλους ανθρώπους.
    • Χρησιμοποιήστε ένα ξεχωριστό μπάνιο εάν είναι δυνατόν.
    • Μη φύγετε από το σπίτι εκτός εάν πρόκειται για να λάβετε ιατρική φροντίδα.
    • Εάν πρέπει οπωσδήποτε να βγείτε έξω, αποφύγετε τους δημόσιους χώρους, τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ταξί.
    • Πάρτε τηλέφωνο πριν αναζητήσετε ιατρική βοήθεια.
    • Φορέστε προστατευτική μάσκα προσώπου.
    • Ακολουθήστε τα γενικά μέτρα προστασίας όπως περιγράφηκαν παραπάνω.
    • Αποφύγετε να μοιραστείτε προσωπικά οικιακά αντικείμενα και πλένετε τα χέρια σας και τυχόν χρησιμοποιημένα αντικείμενα σχολαστικά.
    • Καθαρίστε καθημερινά τις επιφάνειες που αγγίζετε συχνά.
  • Διαχείριση στενών επαφών: γνωστοποιείστε τις επαφές σας σύμφωνα με τους κρατικούς ή τοπικούς κανονισμούς του υπουργείου υγείας
  • Υποστηρικτική φροντίδα: Ξεκουραστείτε και μείνετε ενυδατωμένοι.
  • Αντιμετώπιση πυρετού: Η αντιπυρετική θεραπεία για τον έλεγχο πυρετού σε ασθενείς με COVID-19 συνήθως δεν είναι απαραίτητη
    • Υιοθετήστε αντιπυρετική θεραπεία σε περιπτώσεις:
      • Υψηλού πυρετού (π.χ. > 39,4°C)
      • Αυξημένου κινδύνου αφυδάτωσης ή κυκλοφοριακής δυσλειτουργίας
    • Παράγοντες: τόσο η ακεταμινοφαίνη όσο και τα ΜΣΑΦ είναι ασφαλείς επιλογές (παρά τις αμφισβητήσεις, ανατρέξτε στην ενότητα «Οι αναστολείς ACE και τα ΜΣΑΦ επιδεινώνουν το COVID-19;» για περισσότερες πληροφορίες)
      • Ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη): φάρμακο επιλογής στους περισσότερους ασθενείς, εκτός εάν υπάρχουν αντενδείξεις (π.χ. ηπατική νόσο)
      • Εναλλακτική λύση: ιβουπροφαίνη ή άλλα ΜΣΑΦ, αλλά με περιορισμένη χρήση σε ηλικιωμένους ασθενείς και σε άτομα με καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσο
  • Παρακολουθήστε προσεκτικά τα συμπτώματα: Αναζητήστε αμέσως ιατρική περίθαλψη εάν επιδεινωθούν τα συμπτώματα ή εμφανιστούν τυχόν προειδοποιητικά σημάδια έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων των: [66]
    • Δυσκολία στην αναπνοή
    • Επίμονος πόνος ή πίεση στο στήθος
    • Αλλαγή της ψυχικής κατάστασης (π.χ. σύγχυση, μη ανταπόκριση)
    • Σημάδια κυάνωσης (π.χ. μπλε χείλη)
  • Διακοπή απομόνωσης στο σπίτι: Προσδιορισμός του πότε θα τερματιστεί η απομόνωση στο σπίτι από διαφορετικές στρατηγικές, οι οποίες μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τα τμήματα υγείας και τη διαθεσιμότητα των τεστ. Δείτε "Διακοπή απομόνωσης και άλλες προφυλάξεις βάσει μετάδοσης" παρακάτω.

Διαχείριση των νοσοκομειακών ασθενών

  • Χορηγήστε θεραπεία O2 μέσω ρινικού σωληνίσκου: 1,6 L O2/λεπτό εάν SpO2 ≤ 93%
    • Προσοχή με ασθενείς με ΧΑΠ: κατάλληλο SPO290–93%
  • Υποστηρικτική φροντίδα:
    • Μείνετε ενυδατωμένοι και λάβετε αρκετή ανάπαυση
    • Διαχείριση πυρετού
    • Αναζωογόνηση και εξοικονόμηση υγρών ισορροπία ηλεκτρολυτών ανάλογα με τις ανάγκες
  • Εμπειρική αντιβιοτική θεραπεία: εξετάστε
  • Αντιπηκτικό: με βάση πιθανό αυξημένο ποσοστό θρομβωτικών επεισοδίων σε ασθενείς με COVID-19
    • Θεραπευτικό αντιπηκτικό με LMWH μπορεί να ενδείκνυται σε ασθενείς με πήξη που προκαλείται από σήψη και σε ασθενείς με πολύ υψηλά επίπεδα D-dimer (π.χ.,> 6 φορές άνω του φυσιολογικού ορίου). [92][93]
    • Ορισμένοι συγγραφείς προτείνουν προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή με υψηλές προφυλακτικές δόσεις για όλους τους ασθενείς που εισήχθησαν στη ΜΕΘ, διατηρώντας παράλληλα θεραπευτικό αντιπηκτικό για ασθενείς με επιβεβαιωμένα θρομβοεμβολικά συμβάντα. [45]
    • Η Αμερικανική Εταιρεία Αιματολογίας συνιστά θρομβοπροφύλαξη με LMWH ή fondaparinux για όλους τους νοσηλευόμενους ασθενείς με COVID-19 εκτός εάν υπάρχει υψηλός κίνδυνος αιμορραγίας. [94]
  • Κορτικοστεροειδή
    • Με βάση τα αποτελέσματα μιας μεγάλης τυχαιοποιημένης μελέτης του Ηνωμένου Βασιλείου στην οποία η δεξαμεθαζόνη είχε ως αποτέλεσμα χαμηλότερη θνησιμότητα για ασθενείς με αναπνευστήρα (μειωμένη κατά ∼ 33%) και για αυτούς που χρειάζονται οξυγόνο (μειωμένη κατά ∼ 20%), η επιτροπή κατευθυντήριων γραμμών θεραπείας NIH COVID-19 συνιστά τη χρήση δεξαμεθαζόνης σε ασθενείς με COVID-19 που: [95][96]
      • Αναπνέουν μηχανικά
      • Έχουν ανάγκη συμπληρωματικό οξυγόνο
    • Περεταίρω μελέτες
      • Ενδοφλέβια χορήγηση
        • Η συστηματική θεραπεία με κορτικοστεροειδή δεν φαίνεται να επηρεάζει τα αποτελέσματα σε ήπιες πορείες COVID-19. [97]
        • Μία μελέτη δείχνει ταχύτερη ανάρρωση από σοβαρή πνευμονία σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με χαμηλή δόση μεθυλπρεδνιζολόνης νωρίς στην πορεία της νόσου. [98]
      • Εισπνεόμενη εφαρμογή: Η απόσυρση των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών σε ασθενείς με προϋπάρχοντα νοσήματα (π.χ. άσθμα, ΧΑΠ) που είχαν προηγουμένως λάβει θεραπεία με αυτά τα φάρμακα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο δυσμενών αποτελεσμάτων. [99]
  • Αξιολόγηση και παρακολούθηση: Τα ζωτικά σημεία, το SΡO2, οι εργαστηριακοί δείκτες και η απεικόνιση πρέπει να διεξάγονται τακτικά για να βοηθήσουν στην καθοδήγηση της διαχείρισης και της παρακολούθησης της προόδου. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθες μελέτες:

Εργαστηριακά ευρήματα [37]

Η τακτική εργαστηριακή παρακολούθηση των νοσοκομειακών ασθενών πρέπει να περιλαμβάνει: ABG/VBG, CBC, ηλεκτρολυτικό πάνελ, δείκτες φλεγμονών (CRP, LDH, προκαλσιτονίνη), λειτουργία οργάνου (κρεατινίνη, άζωτο ουρίας, όγκο ούρων, LFTs, καρδιακά ένζυμα), εξετάσεις πήξης και D-διμερές. Αρχικά πρέπει επίσης να εξεταστεί η καλλιέργεια αίματος.

  • Αέριο αίματος: για γρήγορη παρακολούθηση της έντασης του αερίου αίματος, του κορεσμού οξυγόνου και των αερίων pH
  • CBC: Παρατηρήστε ειδικά για WBC, ↓ λεμφοκύτταρα και ↓ αιμοπετάλια. Η προχωρημένη λεμφοκυτταροπενία και η θρομβοπενία <100.000/μL είναι σημάδι σοβαρής πορείας.
    • Λευκοπενία: ∼ 30% των περιπτώσεων
    • Λυμφοκυττοπενία: ∼ 80% των περιπτώσεων
    • Θρομβοκυττοπενία: ∼ 40% των περιπτώσεων
  • Δείκτες φλεγμονής: CRP, ↑ CK, LDH, και ↓ αλβουμίνη
    • Η προκαλσιτονίνη (PCT) είναι φυσιολογική, εκτός εάν υπάρχει βακτηριακή επιμόλυνση με πνευμονία ή/και σήψη
    • ↑ Φερριτίνη, IL-6
    • Ανατρέξτε στο κεφάλαιο “Διάγνωση” της σήψης για περισσότερες πληροφορίες.
  • Λειτουργία οργάνων: μη φυσιολογικά ευρήματα δείχνουν βλάβη οργάνων και πιθανή εξέλιξη σε MODS
    • Νεφρική λειτουργία: παρακολούθηση κρεατινίνης και ουρίας
    • Ηπατική λειτουργία: παρακολούθηση AST / ALT, GGT, χολερυθρίνη
    • Καρδιακά ένζυμα: ↑ η τροπονίνη υποδηλώνει καρδιακή βλάβη (Βλέπε «Διαγνωστικά» του οξέος στεφανιαίου συνδρόμου.)
  • Λειτουργία πήξης: PT / INR, aPTT
  • D-dimer: αυξημένα επίπεδα (ιδιαίτερα > 1 μg/L) σε πρώιμο στάδιο υποδεικνύουν κακή πρόγνωση [100]
  • Καλλιέργεια αίματος: αρχικά 2 ζεύγη
  • Εάν υποβάλλονται σε θεραπεία με προποφόλη: τριγλυκερίδια κάθε 3 ημέρες

Απεικόνιση [101][37]

Όλοι οι νοσοκομειακοί ασθενείς θα πρέπει να υποβληθούν σε αρχική και παρακολούθηση μετά την κλινική πορεία.

  • Ακτινογραφία θώρακος: συνήθως διμερείς, περιφερειακές αδιαφάνειες σε πολλαπλούς λοβούς [102][103]
  • Υπερηχογράφημα σημείου φροντίδας (POCUS): καλύτερα αποτελέσματα από την ακτινογραφία θώρακα και εύκολα επαναλαμβανόμενα για επανεκτίμηση [104]
    • Οι παχιές και ακανόνιστες πλευρικές γραμμές
    • Οι γραμμές Β ως πρώιμο σημάδι υποδηλώνουν την ανάγκη για εντατικοποίηση της φροντίδας
    • Η ενοποίηση (τόσο μεταβολική όσο και μη μεταβολική) υποδηλώνει πρόοδο της πνευμονικής νόσου
    • Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί εάν υπάρχει καρδιομυοπάθεια
  • Ακτινογραφία θώρακος: συνιστάται για νοσοκομειακούς ασθενείς [101][105][106]
    • Αρχικά μπορεί να είναι φυσιολογικό σε έως και στο 60% των νοσοκομειακών ασθενών. [106]
    • Τα ευρήματα CT μερικές φορές υπάρχουν ήδη πριν από την κλινική εκδήλωση.
    • Ευρήματα: γενικά διμερή, αλλά μια μειοψηφία είναι μονομερή
      • Αλλοιώσεις δίκην θαμπής υάλου που μπορούν να εξελιχθούν σε στερεά λευκή ενοποίηση σε σοβαρές λοιμώξεις
      • Ενδιάμεσο ή/και ενδοβλενικό πάχος διαφράγματος
      • Ανάμεικτο μοτίβο «crazy-paving» = συνδυασμός αλλοιώσεων δίκην θαμπής υάλου με υπέρθεση ενδοσφαιρικού πάχους διαφράγματος και/ή ενδοβλεφικής πάχυνσης διαφράγματος

Εντατική θεραπεία

  • Ενδείξεις: προσκομίστε στη ΜΕΘ και ξεκινήστε διασωλήνωση εάν υπάρχει κάποιο από τα ακόλουθα:
    • Σημάδια αναπνευστικής ανεπάρκειας
    • Δύσπνοια με υποξαιμία
    • Ταχύπνοια (RR > 30/λεπτό)
  • Διαχείριση αεραγωγών: Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης COVID-19, ειδικά κατά τη διάρκεια διαδικασιών υψηλού κινδύνου, όπως η διασωλήνωση, οι διαδικασίες παραγωγής αεροζόλ πρέπει να αποφεύγονται όποτε είναι δυνατόν! [107][108][109]
    • Ενδοτραχειακή διασωλήνωση: Η ταχεία επαγωγή αλληλουχίας προτιμάται, ειδικά επειδή ελαχιστοποιεί την εξάπλωση μολυσματικών αερολυμάτων.
    • Για να αποφευχθεί η αερολύση του ιού, ο μη επεμβατικός εξαερισμός, η θεραπεία οξυγόνου υψηλής ροής (high-flow oxygen therapy), η βρογχοσκόπηση και η θεραπεία με νεφελοποιητή θα πρέπει να αποφεύγονται εκτός εάν υπάρχει απόλυτη ένδειξη.
      • Εάν ενδείκνυται NIPPV (π.χ. ΧΑΠ, άσθμα, κατάσταση DNI): προσπάθεια με κράνος (έναντι μάσκας προσώπου)
  • Μηχανική αναπνοή
    • Συστάσεις διαχείρισης σχετικά με ασθενείς COVID-19 που υποστηρίζονται αναπνευστικά: [12]
      • Εξαερισμός με χαμηλότερους παλιρροιακούς όγκους (LTV) όπως και με το ARDS: μέτριος παλιρροιακός όγκος (6 mL/kg) [110]
      • Πίεση πλατώ < 30 cm H2O
      • Επιτρεπτική υπερκαπνία (pH στόχος > 7.3)
      • Ρυθμίσεις PEEP και FiO2: προσαρμογή όπως απαιτείται σύμφωνα με το πρωτόκολλο ARDSnet [111]
      • Δείτε τη θεραπεία του ARDS (therapy of ARDS) για περισσότερες πληροφορίες.
    • Τα αποτελέσματα και οι ενδείξεις του μηχανικού αερισμού για ασθενείς με COVID-19 αποτελούν επί του παρόντος αντικείμενο συζήτησης. [112]
      • Έχουν αναφερθεί υψηλά ποσοστά θνησιμότητας μεταξύ αεριζόμενων ασθενών και θα μπορούσαν να οφείλονται σε διάφορους παράγοντες: [113] [114]
        • Ο πνευμονικός τραυματισμός από το COVID-19 μπορεί να εκδηλωθεί διαφορετικά από το τυπικό ARDS και μπορεί να απαιτηθούν προσαρμογές στη διαχείριση του αερισμού. [115]
        • Η έλλειψη εμπειρογνωμόνων εξαερισμού και προσωπικού που έχουν εκπαιδευτεί να χειρίζονται μηχανές εξαερισμού θα μπορούσαν να συμβάλουν σε χειρότερα αποτελέσματα στους ασθενείς με σοβαρή πορεία της νόσου.
        • Τα στελέχη σε πολλά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης παγκοσμίως, τα υψηλά επίπεδα άγχους μεταξύ των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης και η ανασφάλεια σχετικά με τις στρατηγικές θεραπείας και τη διαχείριση του COVID-19 μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα της φροντίδας για ορισμένους ασθενείς:
          • Οι γιατροί μπορεί να προτιμήσουν δραστικά μέτρα (π.χ. διασωλήνωση) έναντι περιοριστικών προσεγγίσεων (π.χ. αναπνευστικές μάσκες) νωρίς στην εξέλιξη της νόσου.
          • Υψηλότερα ποσοστά ασθενών με διασωλήνωση και αερισμό ενδέχεται να προκύψουν από ανησυχίες μεταξύ επαγγελματιών της υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με την αντιμετώπιση του COVID-19 μέσω πιθανών μεθόδων δημιουργίας αερολύματος όπως ρινικοί σωλήνες και μάσκες αναπνοής.
      • Οι επιδράσεις του COVID-19 στο αναπνευστικό σύστημα δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές, ωθώντας ορισμένους γιατρούς να συμβουλεύουν να μην αλλάξουν καθιερωμένα πρωτόκολλα σχετικά με τη διαχείριση αερισμού σε ασθενείς με COVID-19 που παρουσιάζουν ARDS. [116]
      • Σε ασθενείς με επιβεβαιωμένο COVID-19 και σχετικά ήπια σημάδια ARDS, θα μπορούσε να εξεταστεί αρχικά η θεραπεία ρινικού σωληνίσκου υψηλής ροής. Ωστόσο, ο μηχανικός αερισμός μπορεί να εξακολουθεί να είναι απαραίτητος σε μεταγενέστερο στάδιο κατά τη διάρκεια της νόσου. [117]
  • Περιορισμένη διαθεσιμότητα αναπνευστήρων: Υψηλοί αριθμοί ασθενών με κρίσιμες καταστάσεις λόγω του COVID-19 έχουν προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη αναπνευστήρων στα νοσοκομεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
    • Κοινή χρήση αναπνευστήρα: μια αμφιλεγόμενη διαδικασία εκτός ενδείξεων ως απάντηση στις ελλείψεις εξοπλισμού εξαερισμού
      • Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης κατάστασης.
      • Ορισμένα ιδρύματα πειραματίζονται ήδη με την κοινή χρήση αναπνευστήρων για να αντισταθμίσουν τις μικρές προμήθειες. [118][119]
      • Η διαδικασία αποθαρρύνεται από ορισμένες ιατρικές εταιρείες. [120]
      • Ο FDA χορήγησε άδεια έκτακτης ανάγκης για συσκευές επέκτασης αναπνευστήρα για τη διευκόλυνση της θεραπείας έως και τεσσάρων ασθενών με έναν αναπνευστήρα. [121]
    • Νέες εφευρέσεις: Οι μηχανικές συσκευές έχουν σχεδιαστεί για να συμπιέζουν μια μάσκα βαλβίδας σάκου (BVM) και να χρησιμεύουν ως προσωρινός αναπνευστήρας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και σε περιόδους έλλειψης αναπνευστήρα, συγκεκριμένα της πανδημίας COVID-19.
      • MIT E-Vent (Μασαχουσέτη Ινστιτούτο Τεχνολογίας Εξαεριστήρας Έκτακτης Ανάγκης)
      • AmboVent από το Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία (IAF)
      • Pandemic Ventilator Project
  • Θεραπεία εξωσωματικού καθαρισμού αίματος: μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να φιλτράρει φλεγμονώδεις κυτοκίνες από το αίμα ασθενών με σοβαρή πορεία COVID-19 [122]
    • Η χρήση βασίζεται στην υπόθεση ότι οι καταιγίδες κυτοκίνης είναι σημαντικές στην αιτιολογία των σοβαρών κύκλων.
    • Η θεραπεία είναι επεμβατική, επομένως θα πρέπει να εξεταστεί μόνο για ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια που βρίσκονται στη ΜΕΘ.
    • Ένα ειδικό φίλτρο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τυποποιημένες μηχανές εξωσωματικού καθαρισμού (π.χ. για αιμοκάθαρση), έχει χορηγηθεί από την FDA άδεια εξουσιοδότησης έκτακτης ανάγκης (10 Απριλίου 2020).

Ιατρική θεραπεία

  • Γενικές πληροφορίες
    • Μέχρι σήμερα καμία θεραπεία δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Οποιαδήποτε προσέγγιση είναι πειραματική.
    • Η χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων: [22][123]
      • Μπορεί να εξεταστεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις αφού σταθμιστούν οι κίνδυνοι και τα οφέλη.
      • Συνιστάται στο πλαίσιο ερευνητικών μελετών και προγραμμάτων δοκιμαστικής χρήσης.
  • Πιθανές δομές στόχευσης και παράγοντες: Δοκιμάζεται μια ποικιλία παραγόντων και διεξάγονται κλινικές μελέτες. [124][125]
    • Αναστολή προσκόλλησης και εισβολής
      • Camostat (πρωτεϊνικός αναστολέας) [20]
    • Αναστολή σύντηξης
      • Χλωροκίνη και λιγότερο τοξική υδροξυχλωροκίνη (± αζιθρομυκίνη) [126]
        • Συνήθως χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ελονοσίας και των ρευματικών παθήσεων (χλωροκίνη και υδροξυχλωροκίνη) ή βακτηριακές λοιμώξεις (αζιθρομυκίνη).
        • Δοκιμάζονται έντονα για τη θεραπεία του COVID-19. [127][128][129][130]
        • Δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα πρόληψης του COVID-19 όταν χορηγείται ως προφύλαξη.
        • Η πιθανή θεραπευτική δράση για σοβαρές περιπτώσεις COVID-19 θα πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών. [131]
          • Ορισμένες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η υδροξυχλωροκίνη είναι αποτελεσματική στη μείωση του ιικού φορτίου SARS-CoV-2 σε ασθενείς με COVID-19. Η ταυτόχρονη θεραπεία με αζιθρομυκίνη μπορεί να ενισχύσει αυτό το αποτέλεσμα. [132]
          • Οι ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ. παράταση του QT) και οι αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα πρέπει να εξεταστούν και πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών.
          • Τον Απρίλιο του 2020, μια μεγάλη αναδρομική μελέτη στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η υδροξυχλωροκίνη αυξάνει τη θνησιμότητα σε ασθενείς με COVID-19. Δεν παρατηρήθηκε μείωση του κινδύνου μηχανικού αερισμού σε νοσοκομειακούς ασθενείς με τη χρήση υδροξυχλωροκίνης με ή χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση αζιθρομυκίνης. [133]
          • Από τον Απρίλιο του 2020, τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας στις ΗΠΑ προτείνουν να μη χρησιμοποιείται συνδυασμός υδροξυχλωροκίνης και αζιθρομυκίνης λόγω του κινδύνου σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών. [134]
          • Τον Μάιο του 2020, μια μεγάλη πολυεθνική αναδρομική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, σε ασθενείς με COVID-19, η θεραπεία με χλωροκίνη ή υδροξυχλωροκίνη με ή χωρίς πρόσθετη χορήγηση ενός μακρολιδίου αντιβιοτικού μειώνει την επιβίωση στο νοσοκομείο, αυξάνει τον κίνδυνο κοιλιακών αρρυθμιών και δεν έχει ευεργετική επίδραση στην έκβαση της νόσου. [135]
        • Ελλείψεις φαρμάκων
          • Η διάδοση ψευδών πληροφοριών σχετικά με την αποτελεσματικότητα της υδροξυχλωροκίνης για τη θεραπεία του COVID-19 έχει οδηγήσει σε αύξηση των αγορών και σοβαρές ελλείψεις εφοδιασμού παγκοσμίως.
          • Ενέχουν υψηλό κίνδυνο για ασθενείς με ρευματικές ασθένειες των οποίων η υγεία εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα υδροξυχλωροκίνης
      • Umifenovir [136]
    • Αναστολέας της RNA πολυμεράσης και νουκλεοτιδικών αναλόγων
      • Remdesivir [137][138]
        • Το Remdesivir έλαβε μια άδεια χρήσης έκτακτης ανάγκης από τον FDA (1 Μαΐου 2020), η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα πιθανά οφέλη του φαρμάκου υπερβαίνουν σήμερα τους κινδύνους από τη χρήση του με βάση τα ακόλουθα: [139][140]
          • Πιθανός κίνδυνος σοβαρής ή απειλητικής για τη ζωή νόσου σε ασθενείς που έχουν προσβληθεί από SARS-CoV-2.
          • Δεν υπάρχει διαθέσιμη επικυρωμένη εναλλακτική θεραπεία για τη νόσο COVID-19.
          • Προκαταρκτικά αποτελέσματα από μια τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη κλινική μελέτη στις ΗΠΑ με περίπου 1000 ασθενείς με COVID-19 υποδεικνύει ελαφρώς ταχύτερο χρόνο ανάρρωσης σε ασθενείς που έλαβαν remdesivir σε σύγκριση με αυτούς που έλαβαν φάρμακο placebo. [141][142]
        • Επιπρόσθετες έρευνες:
          • Μια μελέτη σε ρέζους μακάκους που έχουν μολυνθεί με SARS-CoV-2 έδειξε ότι τα ζώα που έλαβαν remdesivir είχαν λιγότερα αναπνευστικά συμπτώματα και χαμηλότερο ιικό φορτίο σε σύγκριση με αυτά στην ομάδα του φαρμάκου placebo. [143]
          • Μία μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς βελτιώθηκαν κατά τη θεραπεία με remdesivir. Ωστόσο, αυτή η μελέτη δεν ήταν τυχαία ή ελεγχόμενη. [144]
      • Favipiravir [145] (εμπορικό όνομα: Avigan®; εγκεκριμένο στην Ιαπωνία)
      • Baloxavir marboxil [146]
    • Αναστολέας της πρωτεάσης
      • Lopinavir/ritonavir [147][148][149]
        • Από τον Απρίλιο του 2020, τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας στις ΗΠΑ δε συνιστούν τη χρήση του lopinavir/ritonavir λόγω ανεπιθύμητης φαρμακοδυναμικής και δεν υπάρχουν τρέχουσες ενδείξεις ευεργετικών επιδράσεων. [134]
        • Θα πρέπει να χορηγείται μόνο στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών.
      • Darunavir/ritonavir (πιθανώς σε συνδυασμό με umifenovir) [136]
    • Αναστολή της πυρηνικής εισαγωγής: ivermectin [150]
      • Συνήθως χρησιμοποιείται ως αντιπαρασιτικό φάρμακο
      • Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το ιικό φορτίο σε κυτταρικές καλλιέργειες μολυσμένες με SARS-CoV-2
    • Θεραπεία αντισωμάτων και βιολογικά [151]
      • Tocilizumab, ειδικά στη φάση του ARDS όταν το IL-6 και το CRP είναι αυξημένα [152]
      • Ανασυνδυασμένο ACE2 (rhACE2, APN01) [21][153]
    • Παθητική ανοσία μέσω χορήγησης θεραπείας με ορό αίματος [154]
      • Τα ανοσοποιημένα άτομα (που είχαν παρελθοντικά COVID-19) δωρίζουν ορό αίματος
      • Ειδικά μια πιθανή επιλογή για ομάδες κινδύνου
  • Αλληλεπιδράσεις μεταξύ των φαρμάκων που αναφέρονται: πολλές. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση χορήγησης φαρμάκων (συνταγογράφηση πληροφοριών!) ή τη χρήση, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται από το Liverpool Drug Interaction Group! [155]

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις που να αποδεικνύουν ευεργετική επίδραση της υδροξυχλωροκίνης στην κλινική εξέλιξη του COVID-19. Η υδροξυχλωροκίνη και άλλα φάρμακα που βρίσκονται υπό διερεύνηση πρέπει να χορηγούνται μόνο σε ασθενείς με COVID-19 στο πλαίσιο κλινικών μελετών και, διαφορετικά, θα πρέπει να προορίζεται για άτομα που εξαρτώνται από αυτά τα φάρμακα για άλλους λόγους (π.χ. υδροξυχλωροκίνη ως θεραπεία ρευματικών παθήσεων). [131][126]

Η χρονική στιγμή κατά την οποία ένα φάρμακο χορηγείται στην πορεία της νόσου είναι πιθανό να είναι καθοριστικός παράγοντας. Ενώ φάρμακα που αναστέλλουν την εισβολή και τον πολλαπλασιασμό του ιού (π.χ. camostat, rhACE2) θα πρέπει να χορηγούνται το συντομότερο δυνατό, άλλες προσεγγίσεις, οι οποίες στοχεύουν στον έλεγχο της δυσλειτουργίας της ανοσολογικής απόκρισης σε σοβαρές σειρές (π.χ. tocilizumab), θα μπορούσαν να έχουν θετικά αποτελέσματα σε μεταγενέστερα στάδια της νόσου!

Επιδεινώνουν οι αναστολείς ACE και τα ΜΣΑΦ τη νόσο COVID-19

Μη επιβεβαιωμένες αναφορές και δημοσιευμένες υποθέσεις σχετικά με την παθοφυσιολογία του COVID-19 έχουν προκαλέσει υποψίες ότι οι ανταγωνιστές RAAS (π.χ. αναστολείς ACE και αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης II), ΜΣΑΦ και θειαζολιδινεδιόνες μπορούν να διευκολύνουν τη μόλυνση και να επιδεινώσουν την πορεία της νόσου COVID-19.

Έλεγχος γεγονότων

  • Το ένζυμο μετατροπής της αγγειοτασίνης 2 (ACE2)
    • Ο ιός SARS-CoV-2 έχει βρεθεί ότι συνδέεται με ζώα καθώς και ανθρώπινα κύτταρα στόχους μέσω του ACE2, το οποίο εκφράζεται στο πνευμονικό επιθήλιο.
    • Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό The Lancet επεσήμανε ότι οι ανταγωνιστές RAAS, τα ΜΣΑΦ και οι θειαζολιδινεδιόνες αυξάνουν την έκφραση ACE2 και την πυκνότητα των υποδοχέων. Αυτό πιθανώς αυξάνει επίσης τον κίνδυνο σοβαρής πορείας.
  • Αξιολόγηση της κατάστασης από την AMBOSS (19 Μαρτίου 2020): Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τον προσδιορισμό του ρόλου του ACE2 στην παθοφυσιολογία του COVID-19, ειδικά όσον αφορά τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, τον κίνδυνο σοβαρής πορείας και τους γενετικούς πολυμορφισμούς.
    • Αναστολείς ACE και αναστολείς υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ
      • Η ενδεικτική χρήση δεν πρέπει να διακόπτεται χωρίς λόγο.
      • Πιθανές αρνητικές συνέπειες (π.χ. υπερτασική κρίση) της διακοπής μπορεί να υπερτερούν τυχόν πιθανών οφελών για τα οποία δεν υπάρχουν στοιχεία.
      • Η χρήση αντιυπερτασικών δεν φαίνεται να επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης COVID-19 ή εμφάνισης σοβαρής νόσου. [156]
      • Βλ. «Αντιυπερτασικά» εάν υποδεικνύονται αλλαγές στην αντιυπερτασική θεραπεία. (“Antihypertensives”)
    • Ιβουπροφαίνη και άλλα ΜΣΑΦ
      • Παρά τις αρχικές ανησυχίες, ο ΠΟΥ θεωρεί επί του παρόντος την ιβουπροφαίνη ως αποδεκτό παράγοντα για τη θεραπεία πυρετού που σχετίζεται με το COVID-19.
      • Σε γενικές γραμμές, η χρήση αυτών των παραγόντων για τη θεραπεία πυρετού σε ηλικιωμένους ασθενείς και σε άτομα με καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσο θα πρέπει να είναι περιορισμένη. Αντίθετα, η ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη) είναι το φάρμακο επιλογής (εκτός εάν οι ασθενείς έχουν ηπατική νόσο).
      • Δεν είναι απαραίτητο σε ήπιες περιπτώσεις COVID-19.
    • Θειαζολιδινεδιόνη: Επί του παρόντος δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η χρήση θειαζολιδινεδιόνης επιδεινώνει το COVID-19.

Ανεξάρτητα από το COVID-19, τα ΜΣΑΦ μπορεί να έχουν νεφροτοξικά και καρδιοτοξικά αποτελέσματα σε άτομα με καρδιαγγειακές και/ή νεφρικές παθήσεις.

Διακοπή της απομόνωσης και λοιπών προφυλάξεων που σχετίζονται με τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού

  • Από τον Ιούλιο του 2020, ο CDC συνιστά διακοπή της απομόνωσης για άτομα με COVID-19 σύμφωνα με μια στρατηγική που βασίζεται στα συμπτώματα των ασθενὠν:
    • Για ασθενείς με συμπτώματα COVID-19
      • 10 ημέρες από την αρχή εμφάνισης των συμπτωμάτων ΚΑΙ
      • Λήξη πυρετού (για τουλάχιστον 24 ώρες) χωρίς αντιπυρετικά ΚΑΙ
      • Βελτίωση αναπνευστικών συμπτωμάτων
    • Για ασυμπτωματικούς ασθενείς COVID-19: πέρας τουλάχιστον 10 ημερών χωρίς τη νόσο από την ημερομηνία του τεστ COVID-19
  • Οι στρατηγικἐς που βασίζονται σε αποτελέσματα τεστ δεν συνιστώνται πλέον για τη διακοπή της απομόνωσης στο γενικό πληθυσμό, με εξαίρεση τη διακοπή της απομόνωσης νωρίτερα από το αναμενόμενο με βάση τα παραπάνω κριτήρια.

Εξιτήριο ασθενών από τις εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης

Συστάσεις βασισμένες στις οδηγίες του CDC: [157]

  • Θεωρούνται λοιμώδεις (οι προϋποθέσεις για προληπτικά μέτρα για τη διακοπή της μετάδοσης του ιού δεν πληρούνται): Εάν υπάρχουν κλινικές ενδείξεις, οι ασθενείς μπορούν να λάβουν εξιτήριο χωρίς να πληρούν τα κριτήρια για τη διακοπή των προφυλάξεων που βασίζονται στη μετάδοση.
    • Σε περίπτωση αποδέσμευσης στο σπίτι: Θα πρέπει να ακολουθούνται οδηγίες για φροντίδα και απομόνωση στο σπίτι, όπως περιγράφεται παραπάνω στην ενότητα «Διαχείριση ασυμπτωματικών ή ήπιων περιστατικών».
    • Εάν αποδεσμευτούν σε εγκαταστάσεις μακρόχρονης περίθαλψης ή υποβοηθούμενης διαβίωσης: Θα πρέπει να ακολουθούνται οι προφυλάξεις για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού.
  • Δε θεωρούνται λοιμώδεις (οι προϋποθέσεις για προληπτικά μέτρα για τη διακοπή της μετάδοσης του ιού πληρούνται): Εάν υπάρχουν κλινικές ενδείξεις, οι ασθενείς μπορούν να λάβουν εξιτήριο χωρίς να ακολουθούν τους περιορισμούς για τη μετάδοση του COVID-19.
    • Εξαιρέσεις: Μερικοί ασθενείς μπορεί να έχουν αναρρώσει αλλά να έχουν επίμονα συμπτώματα (π.χ. βήχας). Πρόσθετες προφυλάξεις συνιστώνται για τέτοια άτομα (όπως μάσκα προσώπου και διαμονή σε μονόκλινο δωμάτιο) έως ότου τα συμπτώματα υποχωρήσουν πλήρως ή 14 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, όποιο από τα δύο διαστήματα είναι μεγαλύτερο.

Πρόγνωση

  • Ρυθμός θνησιμότητας: κυμαίνεται μεταξύ ∼ 0.5 και 3%
    • Το ποσοστό θνησιμότητας αυξάνεται σημαντικά για άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή >60 ετών, με τα πιο θανατηφόρα ποσοστά για άτομα >80 ετών να φτάνουν το ∼ 15%. [8]
    • Άτομα που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για σοβαρή πορεία (και συνεπώς υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας) περιλαμβάνουν εκείνα με: [91]
      • ≥ 65 χρόνια
      • Ορισμένα υποκείμενα νοσήματα και συγκεκριμένα:
        • Χρόνια πνευμονοπάθεια ή μέτριο έως σοβαρό άσθμα
        • Σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις
        • Μεταβολικές καταστάσεις (ειδικά σακχαρώδης διαβήτης)
        • Νεφρική ανεπάρκεια
        • Ηπατική νόσος
        • Σοβαρή παχυσαρκία (ΔΜΣ ≥ 40)
      • Ανοσοκαταστολή
  • Παιδιατρικοί ασθενείς: Ανατρέξτε παρακάτω στο «COVID-19: παιδιά» για περισσότερες λεπτομέρειες.
    • Τα περισσότερα παιδιά με COVID-19 βιώνουν μια ήπια πορεία και μερικά είναι ασυμπτωματικά. [158][159]
    • Ο CDC αναφέρει: [160]
      • Έως και 20% των παιδιών που νόσησαν νοσηλεύτηκαν, το οποίο είναι χαμηλότερο από τους ενήλικες (έως 33%)
        • Τα παιδιά ηλικίας <1 έτους ήταν πολύ πιο πιθανό να νοσηλευτούν (έως 62%)
        • Για παιδιά ηλικίας 1-17 ετών, έως 15% νοσηλεύτηκαν
      • Σοβαρές πορείες νόσου που απαιτούν είσοδο σε ΜΕΘ εμφανίστηκαν μόνο σε ∼ 2% των παιδιών με COVID-19, ενώ οι ενήλικες απαιτούσαν είσοδο σε ΜΕΘ σε έως και 4,5% των περιπτώσεων.
        • Τα παιδιά ηλικίας <1 έτους ήταν πιο πιθανό να έχουν σοβαρή πορεία που απαιτούσε είσοδο στη ΜΕΘ (5,3%)
      • Αναφέρθηκαν τρεις θάνατοι σε παιδιατρικές περιπτώσεις. Περαιτέρω έρευνα συνεχίζεται ώστε να προσδιοριστεί εάν το COVID-19 ήταν η αιτία θανάτου.
    • Μια μελέτη που αξιολόγησε 2143 παιδιατρικούς ασθενείς με COVID-19 στην Κίνα έδειξε ότι: [159]
      • Σοβαρή πορεία εμφανίστηκε στο 5,9% των περιπτώσεων (έναντι 18,5% για ενήλικες από την ίδια μελέτη πληθυσμού) και μόνο ένας πέθανε.
      • Τα μικρότερα παιδιά, ειδικά τα βρέφη, ήταν πιο ευάλωτα σε σοβαρή ή κρίσιμη πορεία (βρέφη <11% έναντι 7% για ηλικίες 1-5 ετών και λιγότερο για μεγαλύτερες παιδιατρικές ομάδες).

Ειδικές ομάδες ασθενών

  • Η πανδημία COVID-19 περιπλέκει πολλές αλληλεπιδράσεις ασθενών, ειδικά σε μέρη όπου η πανδημία μπορεί να είναι πιο βαθιά και ο εξοπλισμός, οι πόροι, ο χώρος και το προσωπικό περιορισμένοι. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ορισμένες διαδικασίες μπορεί να χρειαστεί να καθυστερήσουν ή να διεξαχθούν μόνο υπό συγκεκριμένες περιστάσεις. Παρομοίως, μπορεί να χρειαστεί να ληφθούν υπόψη ειδικές εκτιμήσεις για ομάδες ασθενών που συνήθως πραγματοποιούν τακτικές εξετάσεις. Ορισμένες ομάδες που ενδέχεται να επηρεαστούν περιλαμβάνουν:
    • Άτομα με αναπηρία
    • Έγκυες και θηλάζοντες ασθενείς
    • Παιδιά (συμπεριλαμβανομένων των εμβολιασμών και άλλων ραντεβού)
    • Ραντεβού παρόχου υγειονομικής περίθαλψης και τηλεϊατρικής που περιλαμβάνουν:
      • Επισκέψεις τσεκ απ
      • Επισκέψεις γυναικολογίας
      • Επιλεγμένες χειρουργικές επεμβάσεις και διαδικασίες
  • Οι ασθενείς πρέπει να καλέσουν τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης για να καθορίσουν πώς μπορεί να επηρεάσει τις επεμβάσεις η νόσος COVID-19.

COVID-19: ραντεβού με παρόχους υπηρεσιών υγείας και τηλεϊατρική

Εκτίμηση ρίσκου [161][162]

  • Οι εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη και άλλοι επαγγελματίες σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης στο SARS-CoV-2.
  • Τα προσωπικά ραντεβού υγειονομικής περίθαλψης ενέχουν κίνδυνο μόλυνσης με SARS-CoV-2.
  • Άτομα με ραντεβού παρακολούθησης για υποκείμενες καταστάσεις υγείας γενικά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής πορείας COVID-19.
  • Οι ασυμπτωματικοί ασθενείς μπορούν να μεταδώσουν τον SARS-CoV-2 σε άλλους ασθενείς και ιατρικό προσωπικό.
  • Η καθυστέρηση μη χειρουργικών επεμβάσεων και χειρουργικών επεμβάσεων μπορεί να εξοικονομήσει κρίσιμα ιατρικά εφόδια (π.χ. ΜΑΠ, κλίνες ΜΕΘ, αναπνευστήρες) και ιατρικό προσωπικό που απαιτείται για τη φροντίδα ασθενών με COVID-19.

Διαχείριση [163]

  • Γενική προσέγγιση [161]
    • Τα προσωπικά ραντεβού πρέπει να ελαχιστοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερο.
      • Τα γενικά προσωπικά ραντεβού (π.χ. γενικές επισκέψεις ελέγχου, ραντεβού παρακολούθησης) πρέπει να καθυστερούν ή να πραγματοποιούνται μέσω τηλεϊατρικής (π.χ. τηλεφωνικές ή βιντεοκλήσεις).
      • Οι γενικές χειρουργικές επεμβάσεις πρέπει να καθυστερούν και να προγραμματίζονται ξανά όταν είναι δυνατόν.
    • Οι ασθενείς με οξεία ασθένεια, με ή χωρίς COVID-19, πρέπει να γίνουν δεκτοί.
    • Ασθενείς με ήπια συμπτώματα ή υποψία COVID-19 (π.χ. μέσω πρόσφατης επαφής) θα πρέπει να:
      • Αξιολογούνται για την ικανότητα αυτο-απομόνωσης και παρακολούθησης των συμπτωμάτων τους στο σπίτι
      • Ερωτώνται για την κατάσταση διαβίωσής τους και τον κίνδυνο μετάδοσης σε άλλους
      • Παρακολουθούνται στενά (χρησιμοποιώντας τηλεϊατρική) για να προσαρμόσει την ιατρική προσέγγιση όπως απαιτείται (π.χ., αποδοχή ασθενών σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων)
  • Πριν προσεγγίσουν μια εγκατάσταση υγειονομικής περίθαλψης
    • Οι ασθενείς πρέπει να καλέσουν τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για συμβουλές και να αξιολογήσουν τους κινδύνους και τα οφέλη που σχετίζονται με το συγκεκριμένο ραντεβού (π.χ., τα οφέλη από τη λήψη έγχυσης για μια χρόνια ασθένεια μπορεί να υπερτερούν του κινδύνου εμφάνισης SARS-CoV-2).
    • Αλγόριθμοι πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά την αξιολόγηση των ασθενών μέσω τηλεϊατρικής για να προσδιοριστεί η ανάγκη τους να καλέσουν το 911, να πάνε στο τμήμα έκτακτης ανάγκης ή να έρθουν για ραντεβού.
  • Στη μονάδα υγειονομικής περίθαλψης
    • Όλοι οι ασθενείς που χρειάζονται ραντεβού αυτοπροσώπως θα πρέπει:
      • Να αξιολογούνται για τυχόν συμπτώματα COVID-19, ιδανικά πριν από την είσοδο σε κέντρο υγειονομικής περίθαλψης (π.χ. μέσω τηλεϊατρικής) ή κατά την είσοδο
      • Εκτιμώνται ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων τους
      • Μεταφέρονται είτε σε μια μονάδα COVID-19 είτε σε μια μονάδα χωρίς COVID-19 ανάλογα με τα προηγούμενα αποτελέσματα των τεστ ή/και τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη νόσο COVID-19 (π.χ. αναπνευστικά συμπτώματα)
    • Ακολουθήστε τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης και πρόληψης λοιμώξεων (βλ. παραπάνω).
  • Τηλεϊατρική (ή τηλε-υγεία) [164]
    • Επιτρέπει στους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να προσφέρουν ιατρική περίθαλψη και να συμβουλεύουν σε ασθενείς χωρίς προσωπική επαφή
    • Μέθοδοι: συμβουλευτικές τηλεφωνικές γραμμές, τηλεφωνικές συναντήσεις, τηλεδιάσκεψη, ανταλλαγή μηνυμάτων κειμένου, ανταλλαγή email κ.λπ.
    • Η χρήση ενθαρρύνεται ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 ώστε να
      • Μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης του SARS-CoV-2 μεταξύ ασθενών και εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
      • Μειωθεί ο αριθμός των ασθενών σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και να αποταμιευτούν ΜΑΠ και θέσεις κλινικών για ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση
    • Η χρέωση για ραντεβού τηλεϊατρικής δεν έχει προκαθοριστεί στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ασυνέπεια στη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων μεθόδων μεταξύ διαφορετικών παρόχων υγειονομικής περίθαλψης.
  • Εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις υπηρεσιών υγείας [165]
    • Όλο το προσωπικό πρέπει να ακολουθεί τις τυπικές συστάσεις όπως η υγιεινή των χεριών πριν και μετά από οποιαδήποτε επαφή με τον ασθενή, φορώντας μάσκες μίας χρήσης και διατηρώντας φυσική απόσταση όποτε είναι δυνατόν (ανατρέξτε στην ενότητα «Έλεγχος μολύνσεων και προληπτικά μέτρα» για περισσότερες πληροφορίες).
    • Επιπρόσθετα ΜΑΠ για συγκεκριμένες περιστάσεις:
      • Περιλαμβάνει προστασία των ματιών ή ασπίδες προσώπου, ρόμπες και γάντια (εκτός από μάσκες)
      • Συνιστάται κατά τη φροντίδα (π.χ. φροντίδα στο κρεβάτι, χειρουργικές επεμβάσεις) για έναν ασθενή που είναι είτε θετικός στον SARS-CoV-2 ή έχει συμπτώματα COVID-19
      • Μάσκες N95 θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αντί για απλές μάσκες όταν:
        • Πραγματοποιούνται διαδικασίες πιθανής δημιουργίας αερολύματος (π.χ. διασωλήνωση, CPR) σε έναν ασθενή που είναι είτε θετικός για SARS-CoV-2 ή έχει συμπτώματα COVID-19
        • Εκτελούνται διαδικασίες αεραγωγών σε οποιονδήποτε ασθενή

COVID-19: Άτομα με ειδικές ανάγκες

Εκτίμηση ρίσκου

  • Δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης COVID-19 από άτομα με ειδικές ανάγκες συγκεκριμένα.
  • Τα άτομα με αναπηρίες είναι πιο πιθανό να έχουν ιατρικές συννοσηρότητες που αυξάνουν τον κίνδυνο για σοβαρή πορεία της νόσου (βλ. «Διαχείριση» παραπάνω).
  • Ο κίνδυνος μόλυνσης μπορεί να αυξηθεί σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό όταν:
    • Απαιτείται άτομο υποστήριξης (ειδικά όταν δεν ανήκει ήδη στα μέλη της οικογένειας), π.χ. λόγω μειωμένης κινητικότητας
    • Τα προσωπικά προστατευτικά μέτρα δεν μπορούν να γίνουν κατανοητά ή να ακολουθηθούν, π.χ. λόγω γνωστικής εξασθένησης
    • Τα συμπτώματα δεν μπορούν να επικοινωνηθούν, π.χ., λόγω μειωμένης ομιλίας ή αντίληψης

Διαχείριση

  • Αναπτύξτε ένα προσωπικό σχέδιο/στρατηγική με τον ασθενή
  • Δίκτυο προστασίας: οργανώστε εφεδρική υποστήριξη σε περίπτωση που το τρέχον άτομο υποστήριξης αρρωστήσει ή είναι σε καραντίνα
  • Επικοινωνία έκτακτης ανάγκης: ορίστε πολλούς αξιόπιστους τρόπους για λήψη βοήθειας (π.χ. ταχεία κλήση στο τηλέφωνο, έχοντας κινητό τηλέφωνο και ένα σημείωμα με σημαντικές επαφές)
  • Αποθήκευση: εξασφαλίστε επαρκή ποσότητα οικιακών ειδών, φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού που μπορεί να διαρκέσει για περίπου 30 ημέρες
  • Ειδικές προφυλάξεις επαφής
    • Υποστήριξη ατόμων: διαφάνεια σχετικά με τα συμπτώματα και τις επαφές με άτομα που νοσούν
    • Υγιεινή των χεριών: πρέπει να ακολουθείται από όλους όσοι εισέρχονται στο σπίτι, πριν και μετά από στενή προσωπική επαφή
    • Επιφάνειες που χρησιμοποιούνται συχνά, ιατρικές συσκευές και άλλα αντικείμενα: καθαρίστε και απολυμάνετε τακτικά

Reference: [166]

COVID-19: εγκυμοσύνη και θηλασμός

Εκτίμηση ρίσκων [167][168][169]

Μέχρι στιγμής έχουν διεξαχθεί μόνο λίγες μελέτες σε μικρές ομάδες, καθιστώντας τις προτάσεις δύσκολες αυτή τη στιγμή.[170]

  • Επίδραση στην εγκυμοσύνη: Οι έγκυες γυναίκες φαίνεται να έχουν τους ίδιους κινδύνους λοίμωξης και σοβαρότητας μετάδοσης με αυτούς των μη έγκυων.
  • Διασπορά
    • Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου για έγκυες γυναίκες σχετικά με την αποβολή.
    • Η κατακόρυφη μετάδοση του SARS-CoV-2 στο έμβρυο είναι απίθανη: υπάρχουν πολύ λίγα στοιχεία που να το υποστηρίζουν[171][172]
    • Μέχρι στιγμής, κανένα στοιχείο δεν δείχνει αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης μέσω του μητρικού γάλακτος. [172][173]
    • Ο ιός δεν έχει ακόμη ανιχνευθεί σε αμνιακό υγρό, αίμα ομφάλιου λώρου, ρινοφαρυγγικά επιχρίσματα νεογνών ή μητρικό γάλα.

Διαχείριση [173]

  • Επικοινωνήστε με τον γυναικολόγο του ασθενούς εάν το ρινοφαρυγγικό τεστ είναι θετικό ή εάν ο ασθενής είχε επαφή με ένα συμπτωματικό άτομο.
  • Σε περίπτωση καραντίνας στο σπίτι, η αναγκαιότητα των προγεννητικών επισκέψεων θα πρέπει να συζητηθεί με το γυναικολόγο του ασθενούς.
  • Προγεννητικοί υπέρηχοι συνιστώνται για παρακολούθηση (π.χ. έλεγχος για περιορισμό της ενδομήτριας ανάπτυξης ή πιθανές δυσπλασίες)
  • Σε μητέρες που είναι θετικές στο τεστ εντοπισμού του ιού ή έχουν υψηλό βαθμό υποψίας για λοίμωξη, η γέννα πρέπει να πραγματοποιείται σε νοσοκομείο.
  • Ανεξάρτητα από την κατάσταση της μόλυνσης, όλες οι γυναίκες έχουν τα ίδια δικαιώματα κατά τον τοκετό, όπως: [174]
    • Να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια και σαφή επικοινωνία από όλο το προσωπικό μητρότητας
    • Επιλογή προτιμώμενης θέσης γέννησης
    • Λήψη επαρκούς ελέγχου πόνου
    • Να έχουν δίπλα τους το σύντροφό τους κατά τη διάρκεια της γέννας
  • Ο διαχωρισμός του νεογέννητου από τη μητέρα: η φυσική απόσταση είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο για την πρόληψη της μόλυνσης
    • Σοβαρές περιπτώσεις: Ο φυσικός διαχωρισμός αμέσως μετά τη γέννηση για να αποφευχθεί η μεταγεννητική λοίμωξη μπορεί να είναι η καλύτερη επιλογή εάν είναι εφικτό στο νοσοκομείο.
    • Ήπιες περιπτώσεις ή υψηλές υποψίες για λοίμωξη: Ο θηλασμός ενθαρρύνεται, αλλά τα μέτρα υγιεινής (δηλαδή, το πλύσιμο των χεριών, ο καθαρισμός αντικειμένων) και η χρήση μάσκας προσώπου είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη της ιογενούς μετάδοσης ενώ σε στενή επαφή με το νεογέννητο. [174]

Απεικόνιση [173]

  • Η απεικόνιση του θώρακα μπορεί να είναι κρίσιμη για τη διάγνωση του COVID-19, αλλά μπορεί να θέσει το έμβρυο σε κίνδυνο για έκθεση σε ακτινοβολία.
    • Ακτινογραφία θώρακος: μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς αυξημένο κίνδυνο για το έμβρυο
    • Αξονική τομογραφία: μπορεί να εξεταστεί για σοβαρές πορείες της νόσου στη μητέρα (πρέπει να ληφθεί συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ασπίδα ακτινοβολίας για τη μείωση της έκθεσης σε ακτινοβολία για το έμβρυο)

Επιπλοκές

  • Αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης βλάβης από τον ιό στο έμβρυο, η μητρική υποξία από σοβαρή πνευμονία με αναπνευστικό συμβιβασμό μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της ενδομήτριας ανάπτυξης και πρόωρο τοκετό. [175][173]

COVID-19: παιδιά

Εκτίμηση ρίσκων [159][158][160]

  • Ηπιότερη ασθένεια: Οι λοιμώξεις COVID-19 σε παιδιά (<18 ετών) γενικά εκδηλώνονται με λιγότερο σοβαρά χαρακτηριστικά από ότι στους ενήλικες.
    • Τα ασυμπτωματικά περιστατικά φαίνεται να είναι συνηθισμένα στα παιδιά.
    • Τα ποσοστά νοσηλείας είναι χαμηλότερα από ότι στους ενήλικες.
    • Τα μικρά παιδιά, ειδικά τα βρέφη, φαίνεται να είναι πιο ευάλωτα σε σοβαρές ή κρίσιμες πορείες της νόσου από τα μεγαλύτερα παιδιά.
    • Τα παιδιά δεν έχουν ανοσία σε λοιμώξεις με SARS-CoV-2: Έχουν αναφερθεί σοβαρές περιπτώσεις και θάνατοι.
    • Μέχρι σήμερα, υπάρχουν διαφορετικές υποθέσεις γιατί τα παιδιά μπορεί να είναι λιγότερο ευάλωτα από τους ενήλικες:
      • Υπάρχουν λιγότεροι υποδοχείς ACE2 (όπου ο ιός προσκολλάται στα κύτταρα) στους πνεύμονες των παιδιών.
      • Μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ιογενείς λοιμώξεις λόγω αποτελεσματικότερης ανοσοαπόκρισης και λιγότερων επιπρόσθετων νοσημάτων από ότι οι ηλικιωμένοι.
      • Η ανωριμότητα του ανοσοποιητικού συστήματος στα παιδιά μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση καταιγίδων κυτοκίνης (υπέρβαση της ανοσοαπόκρισης), η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια οργάνων και θάνατο.
    • Διασπορά SARS-CoV-2 δια μέσου των παιδιών [176]
      • Τα μολυσμένα παιδιά (συμπτωματικά και ασυμπτωματικά) φαίνεται να έχουν παρόμοιο ιικό φορτίο με άλλες ηλικιακές ομάδες και επομένως θα μπορούσαν να είναι εξίσου μολυσματικά.
      • Οι ερευνητές προειδοποιούν επί του παρόντος για το άνοιγμα των σχολείων και των παιδικών σταθμών με μη ρυθμιζόμενο τρόπο, καθώς αυτό θα μπορούσε να επιταχύνει τη διάδοση του SARS-CoV-2 μεταξύ των παιδιών και των οικογενειών τους.
  • Περισσότερο ατυπικά κλινικά χαρακτηριστικά
    • Λιγότερα κλασικά συμπτώματα, όπως πυρετός, βήχας, δύσπνοια, σε σύγκριση με τους ενήλικες πληθυσμούς
    • Συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος (π.χ. φαρυγγίτιδα, ρινίτιδα) παρατηρούνται συχνότερα.
    • Πολυσυστημικό φλεγμονώδες σύνδρομο σε παιδιά (MIS-C) [47]
      • Ιστορικό: Τα χαρακτηριστικά του συνδρόμου τοξικού σοκ (toxic shock syndrome) και της νόσου Kawasaki (Kawasaki disease) έχουν περιγραφεί σε παιδιά στο πλαίσιο ενεργών και προηγούμενων λοιμώξεων με SARS-CoV-2. [46][177]
      • Περιγραφή: Το MIS-C είναι ένα νέο σύνδρομο που παρατηρείται στα παιδιά στο πλαίσιο του COVID-19, το οποίο εκδηλώνεται με χαρακτηριστικά σοβαρής φλεγμονής, ανεπάρκειας οργάνων και πιθανώς θανατηφόρου έκβασης. [178]
      • Διαγνωστικά κριτήρια: ισχύουν για ασθενείς που είναι θετικά ή προηγουμένως θετικοί για το COVID-19 και χωρίς εναλλακτική διάγνωση
        • Ο ασθενής είναι < 21 ετών
        • Πυρετός για > 24 ώρες
        • Χαρακτηριστικά σοβαρής ασθένειας που απαιτούν νοσηλεία
        • Εργαστηριακές ενδείξεις φλεγμονής (π.χ. CRP, ESR, ↑ ουδετερόφιλα)
        • Πολυοργανική ανεπάρκεια (≥ 2 εμπλεκόμενα συστήματα οργάνων)

Διαχείριση [160][179]

  • Προληπτικά μέτρα
    • Παρατηρήστε τον έλεγχο των λοιμώξεων και τα προληπτικά μέτρα όπως περιγράφονται παραπάνω.
      • Για να αποφευχθεί η έκθεση και πιθανή ασθένεια
      • Για να μειωθεί η μετάδοση από ασυμπτωματικά μολυσμένα παιδιά σε άλλα άτομα
    • Η υποψία για COVID-19 πρέπει να είναι υψηλή κατά τη διάρκεια της πανδημίας
      • Πρωτοβάθμιοι φροντιστές: αυτο-απομόνωση και επικοινωνήστε με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης (π.χ. μέσω κλήσης ή email) όταν παρατηρηθούν κλασικά συμπτώματα (π.χ. πυρετός, βήχας) ή άλλα συμπτώματα ασθένειας ή όταν υπάρχει αμφιβολία
      • Κλινικοί γιατροί: παρακολουθήστε στενά τα συμπτώματα και την εξέλιξη της ασθένειας, ειδικά σε βρέφη και παιδιά με υποκείμενες καταστάσεις υγείας
    • Ψυχική υγεία
      • Διαβεβαιώστε τα παιδιά ότι δεν θα πεθάνουν από το COVID-19.
      • Ενθαρρύνετε την άρθρωση του συναισθήματος/φόβου και αντιμετωπίστε ανοιχτά τυχόν ανησυχίες.
    Ανοσία
    • Αν και οι εμβολιασμοί προστατεύουν από ορισμένους οργανισμούς που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες, κάθε κλινικό ραντεβού αυξάνει δυνητικά τον κίνδυνο έκθεσης στο SARS-CoV-2.
    • Η απόφαση για τη χορήγηση συγκεκριμένου εμβολίου αυτή τη στιγμή θα πρέπει να συζητηθεί με τον αρμόδιο πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.
    • Οι γενικές εκτιμήσεις είναι:
      • Η προστασία που παρέχεται από ορισμένα εμβόλια (π.χ. έναντι του κοκκύτη ή του πνευμονιόκοκκου) μπορεί να υπερτερεί του κινδύνου έκθεσης στο κοινό, ιδίως σε:
        • Βρέφη και παιδιά < 2 ετών
        • Παιδιά με υποκείμενα νοσήματα
        • Παιδιά που παρουσιάζουν καθυστερήσεις στο πρόγραμμα ανοσίας
      • Παιδιά > 2 ετών: οι εμβολιασμοί μπορούν συνήθως να αναβληθούν για κάποιο χρονικό διάστημα
  • Επισκέψεις και παρακολούθηση ραντεβού για παιδιά
    • Η απόφαση εάν ένας ασθενής πρέπει να μεταφερθεί στο γραφείο αυτή τη στιγμή θα πρέπει να συζητηθεί με τον αρμόδιο πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.
    • Συχνά μπορεί να καθυστερήσει ή να πραγματοποιηθεί χρησιμοποιώντας τηλεϊατρική (π.χ. τηλεφωνικές κλήσεις ή βιντεοκλήσεις), ειδικά εάν ο ασθενής τα πάει καλά
    • Απαιτούνται συχνά προσωπικές επισκέψεις για:
      • Ηλικίες < 2 ετών (π.χ. για παρατήρηση ανάπτυξης, εμβολιασμούς)
      • Σημάδια σοβαρής ασθένειας ή τραυματισμού (π.χ. δύσπνοια, υψηλός πυρετός, κατάγματα οστού, ανεξέλεγκτος πόνος)
      • Χρόνιες ασθένειες (π.χ. χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, υπέρταση, καρκίνος, αυτοάνοσες ασθένειες, νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου)

Αν και τα περισσότερα παιδιά με COVID-19 φαίνεται να αντιμετωπίζουν μια ηπιότερη πορεία της νόσου, πρέπει να ακολουθούνται μέτρα ελέγχου και πρόληψης των λοιμώξεων, προκειμένου να αποφεύγονται λοιμώξεις με SARS-CoV-2 και να επιβραδύνεται η μετάδοση του ιού σε άλλους.

Αξιόπιστες πηγές πληροφοριών

  • Centers for Disease Control and Prevention [1]
  • Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας [2]
  • Johns Hopkins CSSE real-time tracking of COVID-19 spread [180]
  • COVID-19 Projections (by IHME) [181]
  • U.S. Food and Drug Administration [182]
  • COVID-19 Open Research Dataset (CORD-19) [183]
  • COVID-19 Open Patent Dataset (by Lens.org) [184]
  • LitCovid literature hub (by the NCBI/NLM) [185][186]
  • COVID-19 Clinical Trials Tracker (by TranspariMED) [187]

Σχετικά Μηνύματα του Ενός Λεπτού

  • One-Minute Telegram 6-2020-1/3: COVID-19: Still not there yet with antibody testing
  • One-Minute Telegram 5-2020-2/3: A potential role for colchicine in the treatment of COVID-19 (Μήνυμα του ενός λεπτού 5-2020-2/3: Ο πιθανός ρόλος της κολχικίνης στη θεραπεία του COVID-19)
  • One-Minute Telegram 4-2020-1/3: Hydroxychloroquine for COVID-19: much ado about nothing? (Μήνυμα του ενός λεπτού 4-2020-1/3: Υδροξυχλωροκίνη για τη νόσο COVID-19: πολύ κακό για το τίποτα;)
  • One-Minute Telegram 3-2020-1/3: Differences in outcomes of black and white patients with COVID-19 (Μήνυμα του ενός λεπτού 3-2020-1/3: Διαφορές στα αποτελέσματα σε μαύρους και λευκούς ασθενείς με COVID-19)
  • One-Minute Telegram 2-2020-1/3: COVID-19: Who gets the ventilators if there aren't enough to go around? (Μήνυμα του ενός λεπτού 2-2020-1/3: COVID-19: Ποιος παίρνει τους αναπνευστήρες εάν δεν επαρκούν για όλους;)
  • One-Minute Telegram 2-2020-3/3: Predicting critical illness in COVID-19 (Μήνυμα του ενός λεπτού 2-2020-3/3: Προβλέποντας την κριτική πορεία της νόσου COVID-19)
  • One-Minute Telegram 1-2020-1/3: Ebola drug remdesivir – emergency use authorized but effectiveness for treatment of COVID-19 still under investigation (Μήνυμα του ενός λεπτού 1-2020-1/3: Φάρμακο για τον έμπολα remdesivir – έγκριση για χρήση έκτακτης ανάγκης όμως η αποτελεσματικότητα για τη θεραπεία του COVID-19 βρίσκεται υπό διερεύνηση)
  • One-Minute Telegram 1-2020-2/3: Neurological symptoms may precede fever and cough in COVID-19 (Μήνυμα του ενός λεπτού 1-2020-2/3: Τα νευρολογικά συμπτώματα ενδεχομένως να προηγούνται του πυρετού και του βήχα στη νόσο COVID-19)

Ενδιαφέρεστε για τα νέα στην ιατρική έρευνα, συμπυκνωμένα σε ένα μόνο λεπτό; Κάντε εγγραφή στα “Tips and links” παρακάτω για να λαμβάνετε τα μηνύματα του ενός λεπτού.